Ա Մակաբայեցիներ
11
1Եւ թագաւորն Եգիպտացւոց զօրաժողո՛վ լինէր՝ կուտէ՛ր զօրս բազումս իբրեւ զաւազ առ ափն ծովուն, եւ նա՛ւս բազումս. եւ խնդրէր նա ունե՛լ զարքայութիւնն Աղ՚էքսանդրեայ նենգութեամբ, եւ յաւելուլ յի՛ւր արքայութիւնն։ 2Եւ ել ընդ կողմանս Ասորեստանեայց բանիւ խաղաղութեամբ. եւ նոքա դուռն բանային նմա, եւ ընդ առաջ երթային նորա. քանզի պատուէ՛ր էր յԱղ՚էքսանդրեայ արքայէ՝ քանզի անե՛ր էր նորա։ 3Եւ իբրեւ մտանէր Պտղոմէոս ՚ի քաղաքսն, յիւրոց զօրացն պահապա՛ն թողոյր իւրաքանչիւր քաղաքաց։ 4Իբրեւ եկին մերձեցան նոքա ՚ի քաղաքն Ազովտացւոց, ցուցի՛ն նմա զմեհեանն Դագովնայ այրեցեալ, զքաղաքն եւ որ շուրջ զիւրեւ էին այրեցեա՛լ ՚ի ժամանակի պատերազմի, եւ զդիակունսն որ այրեցեալ էր՝ բերեալ կուտեալ էր կոյտս կոյտս ՚ի վերայ ճանապարհին։ 5Եւ պատմէին առաջի արքային որ զինչ միանգամ գործեաց Յովնաթան, եւ յաչա՛ց հանէին զնա. եւ թագաւորն լռի՛կ կայր։ 6Եւ եկն յանդիման եղեւ Յովնաթան թագաւորին ՚ի քաղաքն Յոպպէացւոց փառօք մեծօք. ողջոյն ետուն միմեանց, եւ եղեն ա՛յն օր առ միմեանս։ 7Եւ գնա՛ց Յովնաթան ընդ արքային մինչեւ ՚ի կողմանս գետոյն որ անուանեալ կոչի Ազատ։ Եւ դարձաւ Յովնաթան անդրէն յԵրուսաղէմ։ 8Իսկ արքայ Պտղոմէոս տիրեաց ՚ի վերայ քաղաքացն ծովեզերեայց՝ մինչեւ ՚ի քաղաքն Սելեւկացւոց. եւ խորհէր ՚ի վերայ Աղ՚էքսանդրեայ խորհո՛ւրդ չարութեան։ 9Եւ արձակեա՛ց նա հրովարտակս առ Դեմետր արքայ եւ ասէ. Ե՛կ ո՛ւխտ դիցուք առ միմեանս՝ եւ դաշինս կռեսցուք, եւ տա՛ց քեզ զդուստր իմ զոր ունի Աղ՚էքսանդրոս արքայ, եւ տիրեսցես դու ՚ի վերայ արքայութեան հօր քոյ. 10զի զղջացեա՛լ եմ թէ ընդէ՞ր ետու ես զդուստր իմ նմա կնութեան. զի խորհեցաւ նա ՚ի վերայ իմ մա՛հ։ 11Եւ ա՛յսպէս յաչաց հանէր զնա, զի ի՛ւր ակն եդեալ էր տէրութեան նորա։ 12Եւ եհա՛ն զդուստրն, եւ ետ Դեմետրի. եւ խոտորեցաւ յԱղ՚էքսանդրէ, եւ յայտնեա՛ց զթշնամութիւն իւր։ Եւ եմուտ Պտղոմէոս եւ տիրեաց նա ՚ի վերայ քաղաքացն, եւ Սելեւկեայ ծովեզերեայց։ Եւ խորհէր չարութիւն ՚ի վերայ Աղ՚էքսանդրու։ 13Ե՛կն եմուտ ՚ի քաղաքն Անտիոքացւոց. եւ եդաւ զթագ զԱսիացւոցն. եւ պսակեցաւ կրկին թագաւն Ասիացւոց՝ եւ թագաւն Եգիպտացւոց։ 14Բայց Աղ՚էքսանդրոս արքայ էր ՚ի կողմանս Կիւլիկեցւոց ՚ի ժամանակին յայնմիկ. զի ապստամբէին մարդիկն ՚ի նմանէ։ 15Եւ լուաւ Աղ՚էքսանդրոս՝ դիմեաց գալ ՚ի վերայ նորա մարտիւ պատերազմաւ։ Եւ ել Պտղոմէոս ընդ առաջ նորա զօրօք բազմօք, եւ դարձոյց զնա ՚ի պարտութիւն։ 16Եւ փախստեայ լինէր Աղ՚էքսանդրոս ՚ի կողմանս Արաբացւոց. զի անդ թաքիցէ եւ ապրիցէ ՚ի նմանէ։ Եւ արքայ Պտղոմէոս բարձրացաւ։ 17Եւ ե՛կն Զաբեէլ Արուայիկ, եհա՛տ զգլուխն Աղ՚էքսանդրեայ, եւ ետ տանել Պտղոմոսի արքայի։ 18Եւ Պտղոմէոս մեռաւ յաւուրն երրորդի, եւ որ էին զամրօքն սատակեցան յամրականացն։
19Եւ թագաւորեաց Դեմետր, յամին հարիւրորդի վաթսներորդի եւթներորդի։ 20Ընդ աւուրսն ընդ այնոսիկ ժողովեաց Յովնաթան զօրս ՚ի Հրէաստան, գա՛լ մա՛րտ դնել զբերդաւն որ յԵրուսաղէմ էր. կազմեցին զնովաւ շուրջ մենքենայս բազումս։ 21Ապա գնացին ոմանք որ թշնամի՛ էին ազգին Հրէից, ա՛րք անօրէնք պատմել թագաւորին, եթէ Յովնաթան մենքենայս կազմեալ շուրջ զբերդաւն պատեալ՝ յառնուլ պատրաստեալ։ 22Իբրեւ լուաւ՝ բարկացա՛ւ յոյժ. չուեաց եւ եկն ՚ի Պտղոմէոս, ե՛տ հրովարտակս առ Յովնաթան, զի մի՛ եւս զբերդն շուրջ պաշարեալ պահիցէ. այլ ինքն յարուցեալ վաղվաղակի առ նա հասանիցէ՝ ՚ի քաղաքն Պտղոմէացւոց զի ա՛նդ յանդիման լիցին միմեանց։ 23Իբրեւ լուաւ Յովնաթան՝ եւ՛ս քան զեւս պնդել հրամայեաց զպահ բերդին. եւ ինքն ա՛ռ արս ընտիրս իմաստունս ՚ի ծերակոյտ ժողովրդենէ անտի, եւ ՚ի քահանայից անտի. 24հանդերձեցաւ պատարագօք, ոսկւով եւ արծաթով, եւ ե՛դ զանձն ՚ի մահ, գնա՛ց յանդիմա՛ն լինել թագաւորին ՚ի քաղաքն Պտղոմէացւոց։ Եւ եգիտ նա շնորհս ՚ի նմանէ. 25թէպէտ եւ բազումք էին յանօրինաց անտի ամբաստա՛ն զնմանէ։ 26Եւ մեծարեա՛ց զնա թագաւորն որպէս առաջինքն իւր. եւ բարձրացոյց զնա յոյժ առաջի ամենայն բարեկամաց իւրոց. 27եւ կարգեաց նմա զիշխանութիւն քահանայապետութեանն. եւ որ ինչ ա՛յլ ինչ պատիւ ունէր յառաջագոյն քան զնա։ Կացոյց կարգեաց զնա ընդ առաջին բարեկամս։ 28Եւ աղաչեաց Յովնաթան զարքայն, զի ապահա՛րկ արասցէ զՀրէաստան, եւ զերեսին կուսակալութիւնսն, եւ զՇամրին։ Եւ յա՛նձն առ նմա տա՛լ նմա երեք հարիւր քանքար։ 29Եւ հաճո՛յ թուեցաւ թագաւորին. եւ վասն ա՛յսր ամենայնի հրամա՛ն ետ հրովարտակս տալ առ Յովնաթան օրինակաւս այսուիկ։ 30Արքա՛յ Դեմետր առ Յովնաթան եղբայր՝ ողջո՛յն։ 31Զպատճէն հրովարտակիս այսորիկ գրեցաք մեք առ Ղասթենէս եղբայր մեր, նովին օրինակաւ եւ առ ձեզ գրեցաք զի գիտասջիք։ 32Արքայ Դեմետր՝ առ Ղասթենէս հայր՝ ողջոյն։ 33Ազգին Հրէից օգնական նիզակակից՝ ուխտակա՛լ բարեկամաց մերոց, իրաւունս համարեցաք դիւրել բարի՛ առնել փոխանակ արդարութեան միամտութեամբ զոր պահեցին նոքա առ մեզ։ 34Կարգեցաք մեք զսահմանս Հրէաստանի, եւ զերիս օրէնսն՝ Ափարիմ, եւ Ղուդա, եւ Ռաթամին, յաւելցին ՚ի Հրէաստանի ՚ի կողմանս Շամրնի. եւ ամենայն որ ինչ հասի օրէն գայցէ ՚ի նոցանէ՝ լիցի՛ այն պաշտօնէից յԵրուսաղէմ. փոխանակ արքունական մտիցն որ գայր ՚ի նոցանէ ա՛մ յամէ յարմտեաց երկրին, եւ ՚ի բերոյ ծառոցն պտղոյն։ 35Եւ ա՛յլ որ ինչ տարազք արքունի, կամ տասանորդք, կամ մաքս, կամ ինչ որինչ մուտք յարքունիս իցեն. կամ բաժ աղտից, կամ տարազ պսակաց, 36զայս ամենայն թողցուք ՚ի նոսա. եւ մի մի ինչ մի՛ յայսցանէ անարգեալ գտցի մինչեւ յաւիտեանս ժամանակաց։ 37Արդ ձեզ փո՛յթ լիցի առնել պատճէն մի հրովարտակիդ, եւ տալ առ Յովնաթան՝ զի դիցի ՚ի գանձն սրբութեան՝ ՚ի դիպա՛ն վայր ՚ի նշանաւոր տեղւոջ։ 38Իբրեւ ետես Դեմետր արքայ, եթէ հնազանդեցաւ ամենայն երկիր առաջի նորա. եւ ո՛չինչ էր յաշխարհի որ ինչ ընդդէմ դառնայր հրամանաց նորա, հրամա՛ն ետ արձակել զզօրսն յիւրաքանչիւր տեղիս. բա՛ց ՚ի զօրաց յազգաց հեռաւորաց, եւ ՚ի մարզիկ գնդէ կղզեաց կղզեաց ոք։ Եւ ՚ի թշնամութիւն դարձան ամենայն զօրք ազգաց ընդ նմա։ 39Տրիփոն անուն էր Աղ՚էքսանդրեան տոհմին, իբրեւ ետես եթէ զօրքն ամենայն տրտո՛ւնջ են զԴեմետրեայ՝ գնա՛ց նա առ Իմաղկուս Արուայիկ, որ սնուցանէր զԱնտիոք զպատանեակն Աղ՚էքսանդրի։ 40Եւ առ նմա՛ կանխէր՝ զի տացէ նա ցնա՛ զմանուկն, եւ ածցէ թագաւորեցուսցէ ՚ի տեղի հօր իւրոյ. եւ պատմեաց նմա որ ինչ միանգամ գործս գործեաց Դեմետր, եւ զամենայն թշնամութիւնս որ միանգամ գոռային զօրքն. եւ ա՛նդ լինէր առ նմա աւուրս բազումս։ 41Առաքեա՛ց Յովնաթան առ Դեմետր արքայ, զի հրամա՛ն տացէ իջուցանել զզօրսն որ ՚ի միջնաբերդի անդ էին, եւ որ յամուրս անդ էին. զի էին նոքա թշնամութեամբ ընդ Իսրայէլի։ 42Եւ առաքեաց Դեմետրիոս առ Յովնաթան՝ եւ ասէ. Ո՛չ զայդ միայն արարից քեզ եւ ազգի քում, այլ փառօք փառաւորեցից զազգ քո՝ եթէ ժամանակ միայն գտից։ 43Արդ դու բարւոք արասցե՛ս, առաքեսցես առ իս գունդ մի ՚ի թիկունս, զի զօրքս աւասիկ յինէն յե՛տս կացին։ 44Իբրեւ լուաւ զայն Յովնաթան, վաղվաղակի գունդ մի յերից հազարաց արս ընտիրս սպառազէնս արձակեաց ՚ի թիկունս թագաւորին ՚ի քաղաքն Անտիոքացւոց. եւ ուրա՛խ եղեւ թագաւորն ՚ի հասանել նոցա ՚ի ձեռս նորա։ 45Իբրեւ զայն լուան քաղաքացիքն. ժողովեցան յիւրաքանչիւր տեղւոջէ ՚ի մէջ քաղաքին՝ իբրեւ բեւրք երկոտասան։ Ա՛յն ինչ յարձակեալ էին ՚ի վերայ թագաւորին, կամէին անդէն սպանանել. 46նա խո՛յս ետ ՚ի նոցանէ. եւ նոքա առին վաղվաղակի զկիրճսն ամենայն գնացից քաղաքին. մա՛րտ եդին եւ սկսան մաքառել։ 47Ա՛զդ եղեւ Իսրայէլեան գնդին. կուտեցա՛ն ՚ի վերայ ապարանից թագաւորին, ձա՛յն ետուն միմեանց, եւ սփռեցան ընդ ամենայն քաղաքն. 48իբրեւ հարին՝ սպանին կոտորեցին արս իբրեւ տասն հազար. հրձի՛գ արարին զամենայն փայտակերտն զապարանից նորա. եւ զինչս եւ զստացուածս նոցա առի՛ն յաւարի. արկին յիւրեանս զթագաւորն, եւ ապրեցուցին զնա ՚ի ձեռաց նոցա։ 49Իբրեւ ետես մնացեալ գունդ քաղաքին, եթէ զօրացաւ գունդն Իսրայէլեան ՚ի վերայ նոցա, եւ կամակար յաղթեցին նոցա. լքան նուաղեցա՛ն, եւ տկարացան ՚ի խորհուրդս իւրեանց. ՚ի ձայն բարբառոյ ողոքանաց սկսան աղաղակե՛լ առ թագաւորն՝ եւ ասեն. 50Ձե՛ռն տուր մեզ, եւ դադարեսցէ գունդս մոլեկան ՚ի կոտորածէ քաղաքիս։ 51Զա՛յն բան ասէին, եւ զիւրաքանչիւր զէնս առ ոտս պատերազմողացն ընկենուին։ Եւ բարձրանա՛յր փառօք գունդն Իսրայէլեան առաջի թագաւորին, եւ առաջի ամենայն զօրաց նորա. եւ դառնային անդրէն յԵրուսաղէմ անուամբ մեծաւ եւ բազում աւարաւ։ 52Եւ նստա՛ւ Դեմետր արքայ յաթոռ տէրութեան իւրոյ, եւ սարսեաց երկիրն ամենայն առաջի նորա։ 53Եւ ստեաց Իսրայէլացւոցն յամենայնի որ ինչ խոստացաւ նա նոցա, եւ ամենեւին օտարացաւ յաչս Յովնաթանու. եւ ո՛չ հատոյց նմա ըստ միամտութեան վաստակոց նորա։
54Յետ այսորիկ դարձա՛ւ Տրիփոն, եւ պատանեակն Անտիոքոս ընդ նմա, թագաւորեալ եւ նստեալ յաթոռ տէրութեան։ 55Եւ առ նա՛ ժողովէին զօրքն ամենայն որ ցրուեալ էր ՚ի Դեմետրեայ։ Եւ ետուն մարտ պատերազմի ընդ Դեմետրեայ, եւ փախուցին զնա վատթարեալ։ 56Եւ եկն ա՛ռ զգազանսն Տրիփոն. եւ կալաւ զքաղաքն Անտիոքացւոց։
57Հրամա՛ն ետ հրովարտակ առնել մանուկն Անտիոքոս՝ առ Յովնաթան՝ եւ ասէ. Կացուցեա՛լ իմ զքեզ ՚ի գո՛րծ քահանայապետութեան, եւ հաստատեալ իմ զքեզ ՚ի վերայ չորիցն օրինաց, եւ կարգեցաք զքեզ ընդ բուն եւ ընդ առաջին բարեկամս մեր։ 58Եւ ե՛տ տանել նմա նուագս ոսկիս, եւ սպաս տաճարին։ Եւ ետ նմա իշխանութիւն ըմպել ոսկի նուագօք, արկանել ծիրանիս, եւ իշխել կրել նշան շգեղ, ըստ նշանի թագաւորաց։ 59Եւ զՇմաւոն զեղբայր նորա հրաման ետ իշխան զօրավար կացուցանել ՚ի կողմանցն Ծուրայ մինչեւ ՚ի սահմանս Եգիպտացւոց։ 60Եւ ել Յովնաթան շրջել յայնկոյս Յորդանան գետոյ՝ եւ ընդ քաղաքսն, եւ ժողովեցան առ նա ամենայն զօրք Ասորւոց ՚ի թիկունս։ Եւ եկն նա ՚ի կողմանս Ասկաղոնեայ. եւ ելին նմա քաղաքացիքն ընդ առաջ մեծա՛ւ գովութեամբ։ 61Անտի գնա՛ց եկն ՚ի Գազայ, եւ Գազացիքն փակեցին նմա զդրունսն. նստա՛ւ շուրջ զնոքօք, եւ հրձիգ արար զաւանս նոցա. եւ զինչս եւ զստացուածս նոցա վարեցին ՚ի գերութեան։ 62Ապա եկին Գազացիքն առաջի կացին՝ ձե՛ռն ետուն նմա, եւ մատուցին զորդիս իշխանացն իւրեանց ՚ի պատանդութիւն, եւ նա ա՛ռ ետ տանել զնոսա յԵրուսաղէմ. եւ ինքն անց ընդ երկիրն ՚ի կողմանս Դամասկեայ։ 63Եւ լուաւ Յովնաթան եթէ հասին իշխանք Դեմետրեայ ՚ի Կադէս ՚ի կողմանս Գալիլեացւոց զօրօք բազմօք. իբրեւ կամէին իմն թէ փոխեսցուք զնա ՚ի գործոյ անտի. 64նա եթող զեղբայր իւր զՇմաւոն յերկրին վերայ. եւ ինքն գնա՛ց ընդ առաջ նոցա։ 65Եւ Շմաւոն հասանէր պատերազմաւ ՚ի վերայ Բեթսովրայ, եւ պաշարէր զնա աւուրս բազումս, եւ յարգե՛լ արկանէր զնոսա։ 66Աղաչե՛լ սկսան նոքա զնա, զի դաշի՛նս արասցէ ընդ նոսա. նա ետ ձեռն նոցա, եւ եհան զնոսա անտի. եւ կացո՛յց անդ նա պահապանս քաղաքին։ 67Եւ Յովնաթան զօրօքն իւրովք եկն բանակեցաւ ՚ի վերայ ջուրցն Գեննեսարեթայ, կանխեաց նա ընդ առաւօտն ՚ի դաշտն Նասովրայ. 68եւ գունդ մի այլազգեաց ընդ առաջ եղեւ ՚ի դաշտի անդ։ Եւ դարան գործեցին ՚ի վերայ նորա. կէսքն ՚ի դարա՛ն մտին, կէսքն ՚ի դիմի՛ հարան նմա. 69Եւ յարեան դարանակալքն յիւրաքանչիւր տեղեաց՝ զհետ եղեն նոցա, եւ զՅովնաթան ՚ի մէ՛ջ արկին զօրօքն հանդերձ։ 70Եւ արարին զզօրսն Յովնաթանու փախստեայս. եւ ո՛չ մնաց առ նմա, բայց միայն Մատաթի Բեսաղոմեան, եւ Յուդա Սկափեան՝ զօրավարք զօրացն։ 71Ձեռն զօձեօք արկանէր Յովնաթան, զպատմուճանն պատառէր, հող ՚ի գլո՛ւխ լինէր։ 72՚Ի վերայ յարձակէր բարկութեամբ մեծաւ, եւ ՚ի պարտութիւն մատնէր զնոսա։ 73Յա՛յնմ ժամանակի փախստեայքն ամենեքեան անդրէն ՚ի նո՛յն դառնային, հալածակա՛ն զթշնամիսն առնէին առաջի իւրեանց, մինչեւ ՚ի բանակն իւրեանց ՚ի Կադէս. եւ եկին անկան զբանակաւն այլազգեաց. 74հարին կոտորեցին յաւուր յայնմիկ իբրեւ երեք հազար հեծեալ սպառազէնս։ Եւ դարձաւ Յովնաթան յԵրուսաղէմ։
Գրաբար, 1805 · HYGRB1805