Ա Մակաբայեցիներ

2

1Յաւուրս ժամանակացն այնոցիկ համբարձա՛ւ Մատաթի Շմաւոնեան որդի Յովհաննու, քահանայ յորդւոցն Յովարիմ յԵրուսաղեմէ, եկն եւ նստաւ նա յամուրս այրիցն ՚ի Մովդիիմ։ 2Եւ նորա էին որդիք հինգ. Յովհաննէս՝ որ անուանեալ կոչի Կադդիշ, 3Շմաւոն՝ որ անուանեալ Թարսսի, 4Յուդաս՝ որ անուանեալ է Մակաբէ, 5Եղիազար՝ որ անուանեալ է Աւարան, Յովնաթան՝ որ կոչեցաւ Սափութ։ 6Եւ իբրեւ ետես նա զհայհոյութիւնսն որ լինէին ՚ի Հրէաստանի եւ ՚ի մէջ Երուսաղեմի. 7սկսաւ ողբալ յանձն իւր՝ եւ ասէ. Վա՛յ ինձ. իսկ ընդէ՞ր պատրաստեցաւ բնաւ տեսանել ինձ զբեկումն ժողովրդեան իմոյ, եւ կամ տեսանել զբեկումն սրբոյ քաղաքին Երուսաղեմի. զի կա՛ց մնա՛ց նա մատնեալ ՚ի ձեռս թշնամեաց իւրոց. 8եւ սրբութիւնն մատնեցաւ ՚ի ձեռս օտարաց. եւ եղեւ տաճարն իբրեւ ա՛յր մի զի անկեալ ՚ի փառաց. 9եւ սպաս փառաց նորա իբրեւ մարդ՝ որ մատնեցաւ ՚ի գերութիւն։ Կոտորեցան տղայք նորա ՚ի փողոցս իւրում, եւ երիտասարդք նորա ՚ի սուր թշնամեաց։ 10Իսկ ո՞ր ազգ իցէ որ ո՛չ ժառանգեաց զտէրութիւն նորա. եւ կամ ո՞վ իցէ՝ որ ո՛չ հար աւար զկապուտ նորա, եւ ո՛չ յաղթեցին աւարի նորա։ 11Ամենայն զարդք նորա զերծաւ ՚ի նմանէ. փոխանակ ազատութեանն՝ մատնեցաւ ՚ի ստրկութիւն. 12եւ ամենայն գեղ զարդուն մերոյ, եւ սրբութիւնն մեր, եւ փառքն մեր յաւա՛ր կործանեցան. եւ զայս ամենայն պղծեցին հեթանոսք. 13եւ զի՞ պիտոյ են բնաւ մեզ այս կեանք։ 14Յա՛յնմ ժամանակի Մատաթի եւ որդիքն ձեռն զօձեօք արկանէին եւ զպատմուճանս պատառէին, քրձազգա՛ծ լինէին, եւ ՚ի սո՛ւգ մտանէին։ 15Եկի՛ն հասին ՚ի թագաւորէ անտի՝ որ ստիպաւ տագնապէին զապըստամբութիւնն. եւ եկին ՚ի քաղաքն ՚ի Մովդիիմ, զի անդ զոհս մատուսցեն. 16եւ բազումք յԻսրայէլացւոց անտի ընդ նոսա. եկի՛ն ժողովեցան առ նոսա՝ եւ Մատաթի եւ որդիքն։ 17Հա՛պա, խօսել սկսան որ եկեալ էին ՚ի թագաւորէ անտի, եւ ասեն ցՄատաթի. փառաւո՛ր ես դու՝ եւ մե՛ծ ես դու ՚ի քաղաքիս յայսմիկ. որդւովք եւ եղբարբք հաստատեալ դու ՚ի մէջ սոցա։ 18Արդ մատի՛ր նախ՝ դո՛ւ արա՛ զհրաման կամաց թագաւորին, որպէս եւ արարին ազգքն ամենայն արք Հրէաստանեայք, եւ ամենայն որ բնակեալ են յԵրուսաղէմ. եւ եղիջի՛ք դուք բարեկամք արքայի, եւ դու՝ եւ որդիքդ պատուեսջիք ոսկւով եւ արծաթով, եւ հրովարտակօք արքունի։ 19Պատասխանի՛ ետ Մատաթի ՚ի ձայն մեծ եւ ասէ. Եթէ ամենայն ազինք ՚ի տա՛ն թագաւորին ունկնդիր են հրամանաց թագաւորին, ապստամբեալ եւ ելեալ են յիւրաքանչիւր հա՛րցն օրինաց, եւ ընտրեցին նոքա զպատուէրն թագաւորին։ 20Սակայն ե՛ս եւ որդիք եւ եղբարք իմ ըստ պատուիրանա՛ց հարցն մերոց գնասցուք։ 21Քա՛ւ լիցի մեզ թողուլ զօրէնս եւ զիրաւունս Աստուծոյ, 22եւ ՚ի հրամանս դառնալ թագաւորի. ո՛չ թողումք զպաշտօն հարցն. ո՛չ թիւրիմք յա՛ջ կամ յահեակ. եւ ո՛չ անսամք հրամանի թագաւորին։ 23Ա՛յն ինչ նորա բանքն ՚ի բերան էին, ա՛յր մի ՚ի Հրէից անտի՝ յանդիմա՛ն ամենեցուն յառա՛ջ կաց զո՛հս մատուցանել առաջի մեհինին ՚ի բագնի անդ ՚ի Մովդիիմ, ըստ հրամանի թագաւորին։ 24Իբրեւ ետես Մատաթի՝ ՚ի նախանձ բարկութեան բրդեցաւ, երիկամունք իւր զդողանի՛ հարան, եւ լի՛ եղեւ սրտմտութեամբ բարկութեամբ ըստ օրինաց դատաստանին. զո՛տս արձակեաց՝ հար զՀրեայն եւ անդէն սատակեաց առաջի բագնին։ 25Եւ զա՛յրն որ արքունի հրամանաւն տագնապէր զզոհսն մատուցանել, անդէ՛ն սպանանէր, զբագինն կործանէր զմեհեանն աւերէր, 26խնդրէր զնախանձն օրինաց. որպէս արար Փենէէս ընդ Զամբրի ընդ որդին Եդոմայ։ 27՚Ի ձա՛յն բարձր աղաղակել սկսաւ՝ եւ ասել. Հա՛պա՝ ամենայն մարդ որ դիցէ ՚ի մտի իւրում խնդրել զնախանձ վրիժուց օրինացն. որ ընդ հաստատութիւն կամիցի օրինացն՝ զհե՛տ իմ ելցէ։ 28Խաղացին փախստեա՛յ գնացին, նա՛ եւ եղբա՛րք իւր ընդ լերինս, եւ թողին զամենայն զինչս իւրեանց անդէն ՚ի քաղաքի։ 29Յայնմ ժամանակի իջին բազումք որք խնդրէին զիրաւունս եւ զարդարութիւն յանապա՛տ անդր, 30նստել անդ կանամբք եւ որդւովք եւ անասնովք հանդերձ. զի խստացան չարիքն ՚ի վերայ նոցա։

31Ա՛զդ եղեւ իշխանաց թագաւորին եւ զօրաց որ էին ՚ի քաղաքին Դաւթի, եթէ իջին արք ոմանք յամուրս անապատի որ իշխեցին ցրել զհրաման թագաւորին, եւ բազումք միաբանեալ իջին ընդ նոսա։ 32Ժա՛մ ետուն, կազմեցան, պատրաստեցան, հեծան, հասին, պատեցին զամուրս անապատին. եկին ՚ի մա՛րտ պատերազմի, եւ փակեցին զնոսա յաւուրս շաբաթուց։ 33Նախ բանագնաց եղեն, սկսան խօսել ընդ նոսա՝ եւ ասեն. Գոնէ արդ յայսմհետէ կացէ՛ք ՚ի հրամանի թագաւորին, եւ կեցջիք։ 34Անդուստ խօսել սկսան եւ ասեն. Ո՛չ ըստ ամուրս ելանեմք. ո՛չ ըստ այդմ բանի հրամանի թագաւորին պղծեմք զշաբաթս մեր. եւ ո՛չ անօրինիմք յօրէնս մեր։ 35Իբրեւ զայն բան լուան, սաստկացուցի՛ն զպատերազմ առաւե՛լ ՚ի վերայ նոցա, եւ պնդեցին զամուրսն յառնուլ զնոսա։ 36Նոքա ո՛չ զկիրճս առին, ո՛չ գիլս արձակեցին, ո՛չ զամուրսն փակեցին, եւ ո՛չ բնաւ բանիցն ետուն պատասխանի, վասն աւուրն շաբաթուն. 37բայց միայն լո՛կ զմիմեանս քաջալերէին. ասէ. Աստէ՛ն մեռցուք ՚ի սրտմտութեան մերում. զի ա՛ւադիկ ՛յ են մեզ երկինք եւ , զի ՚ի զո՛ւր տարապարտուց կորուսանէք զմեզ. այլ մեզ լա՛ւ լիցի մեռանել, քան թէ ըստ օրէնս անցանիցեմք, եւ զշաբաթս պղծիցեմք։ 38Իբրեւ զայն լուան, սաստկացուցին զպատերազմ յաւուրն շաբաթու, եւ սպանին ՚ի նոցանէ հազար , թո՛ղ զմարդ եւ զանասուն զոր ՚ի գերութեան վարեցին։ 39Իբրեւ զայն լուան Մատաթի եւ եղբարքն իւր, սուգ մե՛ծ առին եւ տրտմեցան յոյժ։ 40Սկսան խօսել ա՛յր ընդ ընկերի՝ եւ ասեն. Եթէ ամենեքին զա՛յն օրինակ ունիմք զոր արարին եղբարքն մեր, եւ ո՛չ ելին տալ ընդ հեթանոսս ՚ի վերայ անձանց՝ եւ ՚ի վերայ իրաւանց մերոց, քան սակաւ ինչ ժամանակ անցեալ իցէ, զմեզ արագագոյն եւս սատակեսցեն քան զառաջինսն։ 41Հա՛պա, ժողովեցան, ուխտ եդին, խորհուրդ խորհեցան ընդ միմեանս՝ եւ ասեն. Ամենայն մարդ որ եկեսցէ ՚ի վերայ մեր ՚ի մարտ պատերազմի յաւուրս շաբաթու, համարձա՛կ մարտիցուք եւ մի՛ առհասարակ ամենեքեան սատակեսցուք, որպէս եւ եղբարքն մեր որ ապրեալ էին յանապատի անդ։ 42Յայնմ ժամանակի ժողով լինէր առ նոսա բազում զօրաց Ասիտացւոց, ազգ հզօր եւ պատերազմօղ յորդւոցն Իսրայէլի. այր ամենայն ինքնակամ նահատակեա՛լ ՚ի վերայ օրինացն։ 43Եւ ամենայն փախստեայք յիւրաքանչիւր չարեաց՝ գային յաւելուին ՚ի նոսա. եւ լինէր նոցա հաստատութիւն զօրութեան։ 44Զօր կազմեցին եւ գո՛ւնդ բովանդակեցին, պատրաստեցան, հարին զմեղաւորս ՚ի զօրութիւն բարկութեան իւրեանց, եւ զզօրս անօրէնս ՚ի սրտմտութիւն բարկութեան իւրեանց. եւ որ զմնացեալսն փախստեայս ՚ի հեթանոսս արկանէին. 45զհե՛տ խաղայր Մատաթի եղբարբքն եւ բարեկամօքն հանդերձ, հասանէր հարկանէր աւերէր զմեհեանսն, կործանէր զբագինսն, 46թլփատէր զմանկունս անթլփատս. եւ զօրանա՛յր ՚ի վերայ սահմանացն Իսրայէլացւոց, 47հալածակա՛նս առնէր զորդիսն հպարտութեան։ Եւ աջողեցաւ գործն ՚ի ձեռս նոցա, 48այցելու լինել օրինացն, վրէժխնդի՛ր լինել ՚ի ձեռացն հեթանոսաց, եղծանել զանօրէն հրաման թագաւորին. եւ ո՛չ ետուն բարձրանալ եղջեւրն ամբարտաւանութեան։ 49Իբրեւ մերձեցան աւուրքն Մատաթեայ մեռանելոյ, կոչեաց զորդիսն առաջի իւր, եւ ասէ ցնոսա. Այժմիկ հաստատեցա՛ւ հպարտութիւն եւ ամբարտաւանութիւն. եւ ահա հասեալ է ժամանակ կշտամբութեան կործանման եւ հպարտութեան։ 50Բայց արդ որդեա՛կք իմ, եկա՛յք նախանձեցարո՛ւք զնախանձ օրինացն, փոխանակեցէ՛ք դիք զանձինս ձեր փոխանակ հա՛րցն կտակարանաց։ 51Յիշեցէ՛ք զգործս հարցն ձերոց, որ ինչ քաջութիւնս արարին ՚ի դարս իւրաքանչիւր. ստացարո՛ւք փառս աւագութեան, եւ ժառանգեցէ՛ք զանուն յաւիտենից։ 52 ապաքէն ՚ի փորձութեան ՚ի հանդիսի գտաւ հաւատարիմ, եւ համարեցա՛ւ նմա յարդարութիւն։ 53Յովսէփ ՚ի ժամանակի նեղութեան իւրոյ պահեա՛ց զպատուիրանն, եւ եղեւ տէ՛ր ՚ի վերայ երկրին Եգիպտացւոց։ 54Փենէէս հա՛յր մեր նախանձայո՛յզ՝ նախանձեցաւ զնախանձն արդարութեան, եւ ա՛ռ կտակ յաւիտենից զքահանայութեանն։ 55 որդի Նաւեայ՝ առ հաստատել կատարել զպատգամս Տեառն, եղեւ դատաւոր որդւոցն Իսրայէլի։ 56Քաղեբ՝ վասն վկայելոյն ՚ի մէջ ժողովրդեանն, տէ՛ր եղեւ ժառանգութեանն։ 57՝ վասն հեզութեան արդարութեան ողորմութեան՝ ժառանգեաց զաթոռ թագաւորութեան յաւիտենից։ 58Եղիա՝ վասն նախանձայոյզ նախանձու խնդրելոյ զվրէժն օրինաց՝ վերացաւ յերկինս։ 59Անանիա՝ Ազարիա՝ եւ Միսայէլ՝ հաւատովքն իւրեանց ապրեցա՛ն ՚ի հրոյն ՚ի հնոցէ։ 60Դանիէլ՝ ՚ի խորհուրդս միամտութեան իւրոյ՝ փրկեցաւ յառիւծուցն բերանոյ։ 61Արդ՝ ա՛յդպէս ածէք զմտաւ, եթէ ամենեքին որ յուսացեալ են ՚ի նա ըստ ազգս ազգս իւրեանց՝ ո՛չ տկարասցին։ 62Եւ ՚ի բանից առն ամբարշտի մի՛ զանգիտիցէք, զի նորա աղբեղէ՛նք են. 63այսօր եւ վաղիւ, եւ այլ ո՛չ գտանի. զի դառնա՛յ նա ՚ի հող իւր, եւ կորնչին ամենայն խորհուրդք նորա։ 64Զօրացարո՛ւք որդիք, քա՛ջ լերուք ՚ի վերայ օրինացն, զի ՚ի նմին փառաւորեսջիք։ 65Եւ աւադիկ Շմաւոն ձեր, գիտեմ զի այր խորհրդակա՛ն է, դմա՛ լուիջիք. դա ձեզ լիցի ՚ի տեղւոջ հօր։ 66Եւ Յուդա Մակաբէ. դա լիցի ձեզ սպարապետ զօրավա՛ր զօրացդ, եւ տացէ պատերա՛զմ ընդ զօրս։ 67Բայց եւ դուք յարեսջի՛ք ՚ի ձեզ զամենայն զօրինակիրս օրինաց. նախանձայո՛յզ լիջիք, խնդրել զվրէժ ժողովրդեանն ձերոյ։ 68Հատուցէ՛ք զհատուցումն ՚ի հեթանոսս, եւ հայեցարո՛ւք ՚ի հրամանս օրինացն։ 69Օրհնեա՛ց զնոսա, եւ ինքն կատարեցաւ փոխեցա՛ւ առ հարս իւր։ 70Եւ մեռա՛ւ նա յամին հարիւրորդի քառասներորդի ութերորդի. եւ եդին զնա ՚ի շիրիմս հարցն իւրոց ՚ի Մովդիիմ. եւ կոծեցան զնա ամենայն զկոծ մեծ։

Աստվածաշունչ «Գրաբար» Թարգմանություն (1805)