Ա Մակաբայեցիներ

3

1Համբարձա՛ւ Յուդա որ անուանեալ կոչէր Մակաբէ, որդի նորա ընդ նորա։ 2Եւ ձեռնտու օգնական եղեն նմա ամենայն եղբարք նորա, եւ ամենեքեան որ երթեալ էին զհետ հօր նորա։ Տային ՚ի վերայ Իսրայէլացւոց խնդութեամբ եւ ուրախութեամբ. 3եւ մե՛ծ լինէին փառքն ՚ի վերայ ժողովրդեանն։ Զգեցա՛ւ զէն իբրեւ զհսկայ, եւ հանդերձեցաւ ՚ի զարդ պատերազմի. մղէ՛ր զմեծամեծս ՚ի պատերազմի, եւ հովանի՛ լինէր ամենայն գնդին իւրո՛վ նիզակաւն։ 4Նմանեցաւ առիւծու գործովք իւրովք. եւ իբրեւ զկորիւն առիւծուց՝ որ յորս մռնչէր։ 5Հալածեա՛ց զանօրէնսն ՚ի քննելն իւրում, եւ հրձի՛գ արար զխռովիչս ժողովրդեան իւրոյ։ 6Սարսեցին անօրէնք յահէ նորա. եւ ամենայն սատարք անօրէնութեան խռովեցան. եւ աջողեցաւ փրկութիւն ՚ի ձեռս նորա։ 7Եւ դառնացո՛յց զթագաւորս բազումս. եւ ուրա՛խ արար զՅակոբ ՚ի գործս իւր, եւ մինչեւ յաւիտեանս յիշատակ նորա օրհնութեամբ։ 8Եւ հասանէ՛ր նա ՚ի վերայ քաղաքաց Հրէաստանի, եւ ջնջէր զամպարիշտս ՚ի նոցանէ՝ դարձուցանել զբարկութիւն յԻսրայէլէ։ 9Ժողովէր զցրուեալս, եւ գտանէր զկորուսեալս։ 10Հա՛պա. զօրաժողով լինէր Ապողոնիոս հեթանոսօք հանդերձ, եւ բազում եւս զօրս ՚ի Շամրտացւոց ժողովէր՝ գա՛լ տա՛լ ընդ Իսրայէլի պատերա՛զմ։ 11Իբրեւ ետե՛ս Յուդա՝ ե՛լ ընդ առաջ նորա. հար սպա՛ն զնա, եւ արկանէր բազում վիրաւորս ՚ի զօրաց նորա, եւ զմնացեալսն ՚ի փախուստ դարձուցանէր. 12առնո՛յր զկապուտ զաւար նորա. եւ զսուսերն Ապողոնեայ առնոյր Յուդա, եւ այնո՛ւ իսկ հարկանէր զզօրս նոցա զամենայն աւուրս կենաց իւրոց։ 13Իբրեւ զայն լսէր Նրէն զօրացն Ասորեստանեայց, եթէ զօրաժողո՛վ է Յուդա, եւ բազում հաւատացեալք ընդ նմա որ գային ՚ի պատերազմ. 14խորհեցաւ յանձն իւր եւ ասէ. Արարից եւ ե՛ս եւ փառաւորեցա՛յց յարքայութեան իմում, տա՛ց պատերազմ ընդ Յուդայի եւ պարտեցի՛ց զայնոսիկ որ անարգեն զհրաման թագաւորի։ 15Դարձեալ կրկնէր՝ լինէ՛ր զօրաժողով, եւ բազում զօրք ընդ նմա անօրինացն ՚ի թիկունս հասանէին, գա՛լ հասանել խնդրել վրէժ յորդւոցն Իսրայէլի. 16եւ եկն եհաս մինչեւ ՚ի կողմանս Բեթովրայ։ Ել Յուդա ընդ առաջ նորա սակաւուք։ 17Իբրեւ տեսին զգունդն զի գայր ճակատեա՛լ ընդդէմ նոցա. սկսան խօսել որ ընդ Յուդային էին՝ եւ ասեն. Զիա՞րդ կարասցուք մեք սակաւաձեռն մարտնչել ընդ այնչափ պնդակա՛զմ գնդի, մանաւանդ զի լքեալք եւ լուծեալք. զի այսօր քանի՛ է զի նօթի՛ եմք։ 18Քաջալերե՛լ սկսաւ զնոսա Յուդա՛ եւ ասէ. Գո՛րծ մի դիւրին է Աստուծոյ մատնել զբազումս ՚ի ձեռս սակաւուց. եւ ո՛չինչ է խտիր առաջի երկնաւորին ընդ բազումս կամ ընդ սակաւս. 19զի ո՛չ եթէ բազում զօրօք յաղթութիւնն կանգնի, այլ յերկնի՛ց է զօրութիւն յաղթութեան։ 20Նոքա գա՛ն ՚ի վերայ մեր ՚ի հպարտութիւն ամբարտաւանութեան անօրէնութեամբ զմեզ ջնջել, զկանայս եւ զորդիս մեր վարե՛լ ՚ի գերութեան. 21մեք մարտնչիմք վասն անձանց մերոց, եւ վասն օրինաց մերոց. 22եւ Տէր սատակեսցէ՛ զնոսա առաջի ոտից մերոց. եւ դուք զօրացարո՛ւք, քա՛ջ լերուք՝ մի՛ զանգիտէք։ 23Ա՛յն ինչ բանքն ՚ի բերան էին, յարձակէր ՚ի վերայ գնդին. զա՛յն թեւ բեկանէր յորում վառեալ կայր Նրէն արքայ, եւ շարժէր զգունդն ՚ի տեղւոջէ, եւ զզօրսն ամենայն առաջի նորա նովա՛ւ հանդերձ ՚ի փախուստ դարձուցանէր. 24եւ ինքեանք զհետ լինէին նոցա մինչեւ ՚ի կողմանս Բեթովրայ դաշտին. եւ բազում վիրաւորս ՚ի նոցանէ դիաթաւալ յերկի՛ր կացուցանէին. եւ անկանէին ՚ի նոցանէ իբրեւ արք ութ հարիւր. եւ որ մնացեալքն էին՝ փախստեայք անկանէին ՚ի Փիղիստիմ։ 25Եւ սկսաւ ա՛հն եւ հոյն երթա՛լ առաջի Յուդայ եւ եղբարցն. յօժարէին այնուհետեւ ասպատակ տա՛լ ՚ի հեթանոսս որ շուրջ էին զնոքօք։ 26Եւ եկն եհա՛ս մինչեւ ՚ի թագաւորն անուն նորա. եւ վասն պատերազմացն պատմէին հեթանոսքն։

27Իբրեւ լուաւ Անտիոքոս կայսր զբանս զայս, բարկացաւ ՚ի սրտմտութիւն բարկութեան իւրոյ. զօրաժողով լինէր յամենայն աշխարհաց իւրոց, զօրս կուտէր բազում յոյժ. 28գա՛նձ բանայր՝ պարգեւս բաշխէր զօրացն տարւոյ միոջ. եւ պատուէ՛ր տայր կա՛լ նոցա պատրաստ յիրս ամենայն։ 29Իբրեւ ետես թէ գանձք սպառեցան, եւ հարկ աշխարհին նուազեաց, վասն երկպառակութեանն եւ հարուածոցն, որ ած նա ՚ի վերայ երկրի, յեղծանել օրինաց նախնեացն, որ էին իսկզբանէ աւուրց ժամանակաց. 30զարհուրեցա՛ւ թէ գուցէ ո՛չ բաւեցուսցէ զպարգեւսն եւ զռոճիկս, որպէս յառաջ առատաձեռն բաշխէր. 31վարանէր յանձն իւր. խորհեցաւ մտանել յաշխարհն Պարսից. առնուլ հա՛րկ յաշխարհաց անտի կուտել արծա՛թ յոյժ։ 32Եւ եթո՛ղ նա անդ զԼիւսի՝ այր փառաւոր յազգէ թագաւորութեանն, ՚ի վերայ իրացն արքունի ՚ի կողմանցն Եփրատու, եւ ՚ի սահմանս Եգիպտացւոց, 33սնուցանե՛լ զորդի իւր զԱնտիոքոս, մինչեւ դարձցի նա անդրէն. 34եւ եթո՛ղ առ նմա զկէս զօրացն եւ զփիղսն. եւ պատուէ՛ր ետ նմա վասն ամենայնի որ ինչ կամէր, եւ որ զինչ խորհեցաւ. եւ վասն բնակչացն Հրէաստանի եւ Երուսաղեմի։ 35Եւ գումարտա՛կ արար ՚ի վերայ նոցա սատակել զնոսա, եւ ջնջե՛լ զզօրութիւնն Իսրայէլի, եւ զմնացորդսն Երուսաղեմի. եւ ջնջել ՚ի տեղւոջէ անտի զյիշատա՛կ նոցա. 36եւ բնակեցուցանե՛լ անդ զորդիս օտարաց ընդ ամենայն սահմանս նոցա. լարաբաժի՛ն առնել զամենայն նոցա. 37եւ ինքն ա՛ռ զկէս ՚ի զօրաց անտի։ Խաղա՛ց գնաց յԱնտիոք քաղաքէ ՚ի տանէ թագաւորութեան իւրոյ. յամի հարիւրորդի քառասներորդի. եւ անց նա ըստ գետն մեծ ըստ Եփրատ, եւ երթա՛յր ընդ կողմն վերնագաւառացն։

38Եւ ընտրեաց Լիւսիաս զՊտղոմէոս պարգեւական, եւ զՆիկանովր, եւ զԳորգիաս, ա՛րս հզօրս բարեկա՛մս խորհրդականս արքայի։ 39Եւ ընդ նոսա առնէր գումարտակ քառասուն հազար հեծեալ, եւ եւթն հազար ձի ասպաստանիկ, գալ հասանել ՚ի վերայ երկրին Հրէաստանի, հարկանե՛լ սատակել զաշխարհն, յապականութիւն դարձուցանել զերկիրն ըստ հրամանի թագաւորին։ 40Խաղացին գնացին ամենայն զօրօքն հանդերձ, եւ եկին հասին բանակեցան մերձ ՚ի Յամուով, ՚ի տափակողմն ՚ի դաշտագետին վայրին։ 41Լո՛ւ եղեւ վաճառականաց աշխարհին, եթէ եկեալ հասեալ են զօրք՝ աւա՛ր առնուլ զերկիրն Հրէաստանի, ՚ի գերութիւն վարել զորդիս եւ զդստերս նոցա. առին զարծաթ եւ զոսկի իւրեանց, եւ մարդիկ բազում որչափ ձեռնհա՛ս էին օգնականք իւրեանց. գա՛լ գնել զորդիսն Իսրայէլացւոց յանաշխարհիկս իւրեանց. եւ յաւելան ՚ի նոսա զօրք Ասորւոց, եւ երկի՛րն այլազգեաց։ 42Իբրեւ ետես Յուդա եւ եղբարք իւր՝ եթէ եկին հասին ամենայն չարիքն ՚ի վերայ նոցա. եւ ա՛յս զօրք ամենայն եկեալ հասեալ պաշարեալ պահէին զսահմանս նոցա. եւ գիտացին զհրամանս թագաւորին, զոր պատուիրեաց սատակել զժողովուրդն ՚ի կորուստ եւ յապականութիւն. 43սկսան խօսել ա՛յր ընդ ընկերի եւ ասեն. Եկա՛յք պնդեսցուք զանձինս մեր, կանգնեսցո՛ւք զգլորումն ժողովրդեան մերոյ, տացո՛ւք պատերազմ ՚ի վերայ սրբութեանցն՝ եւ ՚ի վերայ ազգաց մերոց։ 44Եւ ժողովեցան ժողովք ՚ի պատրաստութիւն պատերազմի. կայի՛ն յաղօթս եւ խնդրէին զողորմութիւն ՚ի Տեառնէ։ 45Եւ էր աւերակ թափո՛ւր, եւ ո՛չ ոք էր որ մտանէր եւ ելանէր յազգաց նորա, եւ սրբութիւնն կայր կոխա՛ն յորդւոցն այլազգեաց. եւ ամրակողմն գլուխ քաղաքին բնակութիւն եղեւ հեթանոսաց. եւ բարձա՛ն ուրախութիւնք Յակոբայ, պակասեցին փողք եւ տաւիղք, եւ լռեցին ամենայն ցանկալի ուրախութիւնք արուեստականաց։ 46Եկին ժողովեցան ամենեքին ՚ի Մասեփա՝ դէմ յանդիման Երուսաղեմի. զի ա՛նդ էր տեղի աղօթից յառաջ Իսրայէլացւոցն ՚ի Մասեփա։ 47Ծո՛մ կարդացին, քրձազգա՛ծ լինէին, խո՛րգ եւ մոխի՛ր առնուին, հող ՚ի գլո՛ւխ լինէին, զօձիս պատառէին։ 48Զմատեանս օրինացն տարածանէին, վասն որոյ պնդէին զնոսա հեթանոսք. 49եւ բերէին զհանդերձս քահանայութեանն, եւ զծնունդս անդրանկացն, եւ զտասանորդսն ՚ի մէջ առնուին. յարուցանէին եւ ածէի՛ն զուխտաւորսն որոց լցեալ էր զաւուրս իւրեանց։ 50՚Ի ձա՛յն բարձր միաբարբա՛ռ աղաղակէին յերկինս եւ ասէին. Արդ զի՞ արասցուք զայսոսիկ, կամ յո՞ տարցուք. 51զի՞ սրբութիւնք քո կոխա՛ն եղեն, եւ քահանայք քո ՚ի սո՛ւգ եւ ՚ի տառապանս նստին։ 52Եւ ամենայն հեթանոսք ժողովեալ են աւասիկ ջնջե՛լ զմեզ. դու գիտես որ ինչ խորհին նոքա ՚ի վերայ մեր։ 53Արդ՝ զիա՞րդ կարասցուք մեք զդէ՛մ ունել՝ եթէ ո՛չ դու օգնեսցես մեզ։ 54Փո՛ղ հարկանէին, զաղաղա՛կ դնէին, ՚ի ձա՛յն բարձր յերկինս կարդային։ 55Յե՛տ այսորիկ կարգել սկսաւ Յուդա զժողովուրդսն, եւ կացոյց ՚ի վերայ նոցա իշխանս՝ հազարապետս, եւ հարիւրապետս, եւ յիսնապետս, եւ տասնապետս։ 56Եւ ասեն ցայնոսիկ որ շինէին շինուածս, եւ խօսէին կանայս, եւ տնկէին այգիս, եւ պատուէ՛ր տային վատասրտացն զի դարձցին ՚ի տունս իւրեանց ըստ օրինացն։ 57Եւ ամենայն զօրքն հասանէին եւ բանակէին ՚ի թիկանց Ամաւոյ։ 58Անդուստ քաջալերել սկսաւ Յուդա զզօրսն՝ եւ ասէ. Վառեցարո՛ւք պատրաստեցարո՛ւք զօրացարո՛ւք, վաղորդայն տա՛լ պատերազմ ընդ հեթանոսս ընդ այսոսիկ որ ժողովեալ են ՚ի վերայ մեր ջնջե՛լ զմեզ՝ եւ զսրբութիւնս մեր. 59զի լաւ լիցի մեզ մեռանե՛լ ՚ի պատերազմի, քան տեսանել զչարչարանս ազգի մերոյ եւ սրբութեանցն մերոց։ 60Որպէս եւ իցեն կամք Տեառն յերկինս, ա՛յնպէս եւ կատարեսցին։

Աստվածաշունչ «Գրաբար» Թարգմանություն (1805)