1Եւ եղեւ իբրեւ լուան հեթանոսքն շուրջանակի. եթէ շինեցաւ սեղանն, եւ նորոգեցաւ սրբութիւնն միւսանգամ, որպէս է՛ր զառաջինն, բարկացա՛ն յոյժ։ 2Խորհեցան գա՛լ հասանել ջնջե՛լ զազգն Յակոբեան որք էին ՚ի մէջ նոցա. եւ սկսան կոտորել եւ սպառե՛լ զնոսա։ 3Եւ տա՛յր պատերազմ հանապազ Յուդա ընդ որդիսն Եսաւայ որ են ՚ի կողմանս Եդոմայեցւոց Ակրաբատեանց. զի շուրջանակի եկեալ պատեալ պաշարեալ նստէին շուրջ զԻսրայէլիւ. հարկանէր զնոսա ՚ի հարուածս բազումս, եւ նուա՛զ առնէր զնոսա, եւ առնոյր նա զկապուտ զաւար նոցա։ 4Եւ յիշէր զչարութիւն որդւոցն Բեանայ, որ էին լեալ ժողովրդեանն յորոգայթ գայթագղութեան, վարանել զնոսա ՚ի ճանապարհս իւրեանց։ 5Փախստեա՛յ լինէին ՚ի նմանէ, եւ ամրանային ՚ի բերդս իւրեանց. գա՛յր՝ շուրջ, պա՛հ դնէր զնոքօք, եւ հրձի՛գ առնէր զամուրս նոցա ամենայն բնակչօքն հանդերձ։ 6Եւ անցանէր խաղա՛յր նա ՚ի վերայ որդւոցն Ամոնայ. եւ ա՛նդ գտանէր ձեռն հզօր, զօրս բազումս. եւ զՏիմոթէոս զօրագլուխ նոցա։ 7Հարկանէր նոցա ՚ի դիմի, եւ բազում անգամ պատերազմաւ սաստկանայր ՚ի վերայ նոցա. 8հարկանէր վանէր, եւ առնոյր նա զԱզեր քաղաք՝ եւ զդստերս իւր, եւ դառնայր ՚ի կողմանս Հրէաստանի։ 9Եւ ժողովեցան ամենայն հեթանոսք ՚ի Գաղաադ վասն Իսրայէլի, որ էին ՚ի կողմանս նոցա, զի ջնջեսցեն զնոսա. եւ նոքա փախստեայք անկանէին յամուրսն ՚ի Դովթայիմ։ 10Եւ արձակեցին նոքա հրեշտակս առ Յուդա եւ առ եղբարսն՝ եւ ասեն. Ժողովեալ են ահաւասիկ ՚ի վերայ մեր ամենայն հեթանոսք, պատեալ պաշարեալ պնդեն զմեզ ջնջե՛լ ՚ի տեղւոջէ աստի. 11պատրա՛ստ են յառնուլ զամուրս յոր անկեա՛լ եմք. եւ Տիմոթէոս զօրագլո՛ւխ նոցա։ 12Արդ՝ եթէ իցէ՛ ինչ ՚ի ձեռս՝ արագեսցե՛ս փրկե՛լ զմեզ ՚ի ձեռաց նոցա. զի անկա՛ն բազումք ՚ի մէնջ. 13եւ ամենայն եղբարք որ էին ՚ի Տովբա կոտորեցան. եւ ՚ի գերութեան վարեցան կանայք նոցա եւ որդիք նոցա, ամենայն կահիւ կարասեաւ իւրեանց առհասարակ կորեա՛ն նոքա, որչափ ՚ի կողմն մի աւագի հազարապետութեան միոջ։ 14Ա՛յն ինչ դեռ թուղթքն ՚ի ձեռին էին, ա՛յլ գուժկանք հասանէին ՚ի կողմանցն Գալիլեացւոց անտի, զօձիս պատառեալ, զճակատ հարեալ, եւ զգոյժս զա՛յս տային. 15եւ ասեն. Ժողովեցան ՚ի վերայ մեր ՚ի Պտողոմեայ, եւ ՚ի Ծուրայ, եւ ՚ի Ծայդանայ, եւ ամենայն կողմանք Գալիլեացւոց յայլազգեաց կուսէ, ջնջե՛լ զմեզ անտի։ 16Եւ իբրեւ լուան զբանսն զայն՝ Յուդա՛ եւ ժողովուրդն, ՚ի խորհո՛ւրդ ժողովեցան վաղվաղակի. զի խորհեսցին զինչ գործ գործեսցեն վասն եղբարցն որ էին ՚ի նեղութեան, եւ ճգնին ՚ի ձեռաց պատերազմողաց։ 17Խօսե՛լ սկսաւ Յուդա ընդ Շմաւոնեայ ընդ եղբօր իւրում եւ ասէ. Ընտրեա՛ դու քեզ արս հզօրս, եւ ե՛րթ փրկել զեղբարսն որ են ՚ի նեղութեան ՚ի կողմանս Գալիլեացւոց. եւ ե՛ս եւ Յովնաթան եղբայր իմ երթիցուք ՚ի կողմանս Գաղաադու։ 18Եւ եթո՛ղ անդ զՅովսեպոս Զաքարեանց, եւ զԶաքարի զօրագլուխ ընտիր ընտի՛ր զօրօք հանդերձ՝ յերկրին Հրէաստանի պահապանս. 19պատուէ՛ր ետ նոցա՝ եւ ասէ. Առաջնորդեսջիք ժողովրդեանս այսմիկ, եւ մի՛ տայցէք դուք մա՛րտ պատերազմի ընդ հեթանոսս մինչեւ ՚ի դա՛րձ գալստեան մերոյ անտի։ 20Զօրահատո՛յց արարին, ընդ երկո՛ւ զզօրսն բաժանեցին. գնացին երեքհազարք ընդ Շմաւոնեայ ՚ի կողմանս Գալիլեացւոց, եւ ութ հազար յերկիրն Գաղաադու։ 21Եւ գնաց Շմաւոն յերկիրն Գալիլեացւոց, տա՛յր պատերազմ ընդ հեթանոսս. եւ խորտակեցան հեթանոսք առաջի երեսաց նորա. եւ հալածակա՛ն տանէր զնոսա մինչեւ ՚ի դրունս Պտողոմեայ։ 22Յա՛յնմ աւուր անկանէին ՚ի հեթանոսաց անտի երեք հազար վառեալք սպառազէն. 23եւ առնոյր զաւար նոցա ՚ի կողմանցն Կալիլեացւոց եւ յԱրաբաթուց, կանա՛մբք եւ որդւովք հանդերձ, եւ ամենայն կարասեաւ հանդերձ, եւ գանձի կահիւ. եւ եկին ածին զայն ամենայն ցնծութեամբ եւ ուրախութեամբ յերկիրն Հրէաստանի։ 24Եւ Յուդա Մակաբէ, եւ Յովնաթան եղբայր նորա անցին յա՛յն կողմն Յորդանան գետոյն, եւ գնացին երից աւուրց գնա՛ց ճանապարհի, յերկիր յանապատ։ 25Եւ ընդառա՛ջ եղեն նոցա Նաբատացիք խաղաղութեամբ. եւ պատմէին նոցա զամենայն անցսն որ անցին ընդ եղբարսն յերկիրն Գաղաադու։ 26Եւ բազումք ՚ի նոցանէ յաւա՛ր երթեալ էին ՚ի քաղաքս Բոսորայ, եւ Բոսաղումայ, եւ Սէրփվրմակեդեայ, եւ Զառնասպասեայ, ա՛յս քաղաքք ամուրք եւ մեծամեծք են. 27եւ այլոց քաղաքացն ՚ի կողմանցն Գաղաադու. եւ ՚ի մի վայր միաժողո՛վ են առ վաղիւ, ժամադի՛ր են փակե՛լ պատել զամուրսն, առնուլ ջնջել սատակել զամենեսին յաւուր միում։ 28Իբրեւ զայն լուաւ Յուդա՝ գո՛ւնդ կազմեաց վաղվաղակի. ճանապա՛րհ կալաւ ընդ անապատ, յանկարծակի անկանէր ՚ի վերայ Բոսորայ. յանկարծակի յաղեկարծո՛ւմ ժամու զամենայն քաղաքն ՚ի բուռն առնոյր. անդ ՚ի մի սուր սուսերի իւրոյ սպանանէր զամենայն արու մանուկ, եւ առնոյր զամենայն զաւար քաղաքին Բոսորացւոց. եւ զքաղաքն ամենայն հրձի՛գ առնէր. 29եւ ինքն գիշերայն գնդաւն հանդերձ դիմէ՛ր ՚ի վերայ ամրոցն պաշարելոց։ 30Ա՛յն ինչ կամէր առաւօտն ՚ի գիշերոյն մերկանալ, զա՛չս ՚ի վեր ամբարձին, տեսին զօրս բազումս զի ո՛չ գոյր նոցա թիւ. զի բարձեալ բերէին սանդուղխս եւ մանգլիոնս, եւ պէսպէս մենքենայս ՚ի վերայ ամրոցն, մա՛րտ եդեալ եւ ՚ի պատերա՛զմ մատուցեալ։ 31Եւ իբրեւ ընդ ա՛յն հայեցաւ Յուդա, եւ ետես զի սկիզբն էր մարտին, անտի՝ աղաղակ քաղաքին, եւ աստի՝ զօրացն որ պաշարեալ պահէին, ձա՛յն մարտի, ձա՛յն պատերազմի, ձա՛յն փողոյ առ հասարակ յերկինս ելանէր։ 32Սկսաւ խօսել ընդ զօրսն իւր՝ եւ ասէ. Հա՛պա, ժի՛րք լերուք, պի՛նդ կացէք. գործ՝ այսօ՛ր է մարտնչել ձեզ ՚ի վերայ եղբարց ձերոց։ 33Եւ զզօրսն ամենայն յերի՛ս գունդս բաժանէր, եւ շո՛ւրջ զնոքօք ճակատեալ ՚ի մարտ մատուցանէր. փո՛ղ հարին, խրախո՛յս բարձին. գոչեցին աղօթիւք առ Աստուած, ՚ի վերայ յարձակեցան։ 34Ա՛զդ եղեւ Տիմոթեայ եւ զօրացն, եթէ Մակաբէ զօրօքն ՚ի վերայ հասեալ է. իբրեւ հայեցան տեսին, շրտեա՛ն լքան կասեցին, ընկեցին զիւրաքանչիւր մենքենայս, եւ ՚ի փախո՛ւստ դարձան։ Եւ հարկանէր յաւուր յայնմիկ զնոսա ՚ի հարուածս սաստիկս. տանէին փախստեայս առաջի իւրեանց. մի առ միոջ դիաթաւալ կացուցանէին. արկանէին ՚ի սուր սուսերի իւրեանց իբրեւ արս ութ հարիւր հազար սպառազէն։ 35Եւ ինքն դառնայր ՚ի կողմն Մայափայ. մա՛րտ պատերազմի դնէր զնովաւ՝ եւ առնոյր զնա, եւ ՚ի նմա սպանանէր զամենայն արու մանուկ նոցա. եւ առնոյր զամենայն ինչս եւ զստացուածս նոցա յաւարի, եւ զքաղաքն այրէր հրով։ 36Անտի խաղայր գայր պատէր զՔասփովն Մակեթ, եւ զԲոսոր, եւ զմնացեալ քաղաքս Գաղաադու։ 37Յետ ա՛յսց ժամանակաց՝ դարձեալ զօրաժողո՛վ լինէր Տիմոթէոս, եւ գայր բանակէր դէմ յանդիման Ռափովնայ, յայնկոյս գետոյն։ 38Դէ՛տ արձակեաց Յուդա զի տեսցէ զբանակս նոցա։ Եկին պատմեցին՝ եւ ասեն. Միաժողո՛վ եղեն ամենայն ազգք եւ ազինք յոյժ, որ շուրջ զմեւք բանակեա՛լ են, եւ զօրք բազումք կուտեալ են յոյժ։ 39Եւ արուայիկս բազումս ածեալ է ՚ի վարձու յօգնականութիւն իւրեանց. եւ բանակեալ են յայնկոյս գետոյն, պատրաստեալ են գա՛լ անկանել ՚ի վերայ քո։ Իբրեւ զա՛յն լսէր Յուդա, նո՛յնժամայն խաղա՛յր գնայր ՚ի վերայ նոցա։ 40Իբրեւ ետես Տիմոթէոս՝ խօսե՛լ կալաւ ընդ իշխանսն՝ եւ ասէ. Մի՛տ դիջիք դուք Յուդայ եւ գնդին նորա առ հասանել յափն գետոյն, եթէ զհասանելն եւ զանցանելն մի արասցէ՝ ապա մեք ո՛չ կարեմք լինել դիմակա՛լ նորա, զի յաղթելով յաղթեսցէ նա մեզ։ 41Ապա թէ հասցէ յափն գետոյն եւ ճակատեսցի՝ յա՛յտ արար՝ թէ զանգիտեա՛ց, մե՛ք անցցուք մարտիցուք եւ յաղթեսցո՛ւք նմա։ 42Ա՛յն ինչ նորա բանք ՚ի բերան էին, եւ Յուդա զօրօքն հասանէ՛ր յափն գետոյն. ա՛նդ՝ առ ափն գետոյն կացուցանէր զաշխարհամար դպիրսն, եւ տա՛յր նոցա պատուէր, զի մի՛ զոք ամենեւին թողցեն առ ափն գետոյն բանակել. այլ զամենայն զայր պատերազմօղ զկնի նորա փողեսցեն։ 43Եւ ինքն զհասանելն՝ զանցանելն՝ զյարձակելն ՚ի վերայ՝ մի առնէր, եւ նախ զգունդն նահատակաց ՚ի ներքս բեկանէր, զզօրսն ամենայն ՚ի փախո՛ւստ դարձուցանէր. եւ ամենայն ազգք եւ ազինք զէնընկէցք փախստեա՛յ գնային յամրակողմն, ՚ի նուիրեալ տեղին մեհենին ՚ի Կառնային։ 44Սոքա եկի՛ն հասին պատեցին զքաղաքն, հրձի՛գ արարին զամուրն՝ մեհենիւն հանդերձ. եւ Կառնային նեղէր, եւ ո՛չ կարէր հանդարտել ընդդէմ Յուդայ։ 45Հրամա՛ն ետ Յուդա խաղացուցանել զամենայն ազգս Հրէից որ էին ՚ի կողմանս Գաղաադու, կանամբք եւ մանկտւով ամենայն կահիւ հանդերձ, ածել հասուցանել յերկիրն Հրէաստանի. եւ էին նոքա բանա՛կք մեծամեծք։ 46Եւ եկին հասին ՚ի դուռն Եփրոն քաղաքի. եւ այս քաղաք՝ է՛ մեծ ՚ի վերայ ճանապարհի յամուր վայրի. եւ ո՛չ գոյր նոցա ա՛յլ ճանապարհ խոտորել յաջ կամ յահեակ, բայց երթալ ընդ մէջ քաղաքին։ 47Իբրեւ տեսին զօրք քաղաքին զամբոխ զօրացն, եւ զբազմութիւն բանակացն՝ զդրունսն փակեցին, զդրանդսն սեղմեցին վիմօք. եւ ո՛չ տային անցանել նոցա։ Իբրեւ զա՛յն ետես Յուդա. առաքեա՛ց առ նոսա բանս խաղաղութեամբ 48եւ ասէ. Թո՛յլ տուք՝ անցից ընդ երկիր քո, երթալ անցանել ինձ յաշխարհ իմ, եւ ո՛չ ոք ինչ մեղիցէ քեզ. բայց այնչափ որչափ ոտի՛ւք մերովք կոխեսցուք զերկիր քո։ Եւ ո՛չ առին յանձն նոքա նմա բանալ զդրունսն։ 49Ապա հրամա՛ն ետ Յուդա փո՛ղ հարկանել, քարո՛զ կարդալ եւ ասել. Հա՛պա՝ իւրաքանչիւր գունդ յորում վայրի եւ կացցէ ՚ի նե՛րքս խաղասցէ։ 50Եւ մատեան զօրքն յիւրաքանչիւր տեղւոջ յորում կային ՚ի մա՛րտ պատերազմի, զամենայն տիւն եւ զամենայն գիշերն ՚ի մարտ, մինչեւ մատնեցաւ քաղաքն ՚ի ձեռս նոցա։ 51Ա՛նդ սատակեցին զամենայն արու մանուկ նոցա ՚ի սուր սուսերի իւրեանց. խլեցին զնոսա յարմատոց, խաղացուցին զաւար քաղաքին, եւ ինքեանք անցին ընդ մէջ քաղաքին, գնային երթային ՚ի վերայ դիականցն անկելոց. 52եւ անցին նոքա ընդ Յորդանան գետ ՚ի տափակողմն ՚ի դաշտ մի մեծ. եւ ա՛նդ բանակեցան դէմ յանդիման Բեթսովնայ։ 53Եւ անդ յանձանձէր զկաց մնաց ժողովրդեանն, մխիթարէր զամենեսին Յուդա ընդ ամենայն չո՛ւս ճանապարհին ա՛յսպէս առնէր մինչեւ ածէր հասուցանէր յերկիրն Հրէաստանի։ 54Եւ եկին հասի՛ն ելին ՚ի լեառն Սիովն ցնծութեամբ եւ ուրախութեամբ. ա՛նդ մատուցանէին զողջակէզս եւ զպատարագս. զի ո՛չ ծախեցաւ ՚ի նոցանէ, մինչեւ եկին հասին անդրէն ՚ի տեղի իւրեանց խաղաղութեամբ։ 55Եւ յաւուրսն յայնոսիկ է՛ր Յուդա եւ Յովնաթան յերկիրն Գաղաադու. եւ Շմաւոն եղբայր նոցա էր յերկիրն Գալիլեացւոց, յանդիման Պտղոմեայ։ Իբրեւ զայն քաջութիւնս պատերազմին լսէին 56Յովսեպոս Զաքարեանց, եւ Զաքարի իշխան զօրացն մնացելոց, 57ասեն. Եկա՛յք եւ մե՛ք երթիցուք տացուք մարտ պատերազմի ընդ հեթանոսս որ շո՛ւրջ զմեւք են, եւ արասցուք եւ մեք մե՛զ անուն։ 58Ժա՛մ ետուն զօրացն, խաղացին գնացին ՚ի կողմանս Յամնեայ։ 59Եւ ե՛լ Գորգի ՚ի քաղաքէ անտի զօրօք հանդերձ որ ընդ ի՛ւր էին ՚ի մարտ պատերազմի, եւ հարա՛ւ ՚ի դիմի նոցա։ 60՚Ի պարտութիւն մատնեցան Յովսեպոս եւ Զաքարիա, եւ հալածականս երթային մինչեւ ՚ի սահմանս երկրին Հրէաստանի։ Յայնմ աւուր անկանէին ՚ի նոցանէ արք իբրեւ երկու հազարք. եւ եղեն կործանումնն այն սաստիկ ՚ի վերայ ժողովրդեանն։ 61Զի ո՛չ անսացին նոքա Յուդայի եւ եղբարց նորա. խորհեցան՝ թէ մեք իբրեւ զնա առցուք անուն քաջութեան. 62բայց նոքա չէի՛ն ՚ի զաւակէ անտի արանցն այնոցիկ, որոց տուեալ էր զփրկութիւն Իսրայէլի ՚ի ձեռս նոցա։ 63Եւ ի՛նքն Յուդա եւ եղբարք իւր փառաւո՛ր լինէին յաչս ժողովրդեանն՝ առաջի ամենայն ազգաց հեթանոսաց. ուր եւ լսէին զանուն նոցա, 64ժողովէին՝ եւ օրհնէին զնոսա։ 65Եւ ե՛լ Յուդա եղբարբքն հանդերձ, տա՛լ պատերազմ ընդ որդիսն Եսաւայ ՚ի հարաւակո՛ղմ կուսէ անդ։ Ա՛նդ հարկանէր զՔեբրոն քաղաք՝ եւ զդստերս իւր. քակէ՛ր կործանէ՛ր զամենայն ամուրս նոցա, եւ հրձի՛գ առնէր զաշտարակս նորա շուրջանակի ուր եւ գտանէր։ 66Եւ ե՛լ դիմեաց գնալ նա յերկիրն այլազգեաց, գայր հասանէր ՚ի կողմ Մարիսայ։ 67Յաւուր յայնմիկ անկա՛ն քահանայք ՚ի պատերազմի անդ, մինչ նա դեռ կամէր քաջութիւն ինչ առնել. զի ե՛լ նա տա՛լ պատերազմ առանց խորհրդոց։ 68Եւ դարձա՛ւ Յուդա ՚ի կողմն Ազովտայ յերկիրն այլազգեաց, աւերէր զմեհեանս նոցա, եւ կործանէր զկուռս նոցա, եւ հրձի՛գ առնէր զքաղաքս նոցա, ՚ի գերութեան վարէր զինչս եւ զստացուածս նոցա, եւ դառնայր գնայր յերկիրն Հրէաստանի։