Ա Մակաբայեցիներ

9

1Եւ ո՛չ ինչ լուաւ Դեմետր. զի անկեալ կործանեալ էր Նիկանովր գնդաւն իւրով ՚ի նոցանէ պատերազմաւ։ Եւ նա դարձեալ անդրէն կրկնեալ յղեա՛ց զԲաքիդ եւ զՅակիմոս, եւ զյառաջակողմն թեւոյն իւրոյ ընդ նոսա յերկրի՛ն Հրէաստանի։ 2Եւ գնացին ՚ի ճանապարհն Գաղգաղայ. եւ եկին ճակատեցան ՚ի Մեսաղովթ յերկիրն Արբեղացւոց, եւ առին զնա, եւ սատակեցին անձինս բազումս մարդկան ՚ի նմա։ 3Յամսեանն առաջնում յամին հարիւրորդի յիսներորդի երրորդի, բանակեցան մերձ առ յԵրուսաղէմ։ 4Եւ չուեցին գնացին հասին ՚ի Բերէթ քսան հազար մկնդաւոր արամբք. եւ երկուք հազարօք հեծեալ սպառազինաւ։ 5Եւ Յուդա էր բանակեալ յԵղիշա. եւ երեք հազար սպառազէն ընտիրք. 6իբրեւ տեսին զամբոխ բազմութեան գնդին, եւ երկեան յոյժ, եւ բազումք թօթափեցան ՚ի նմանէ. եւ ո՛չոք մնաց առ Յուդայի, բայց ութ հարիւր հեծեալ սպառազէն։ 7Իբրեւ ետես Յուդա թէ թօթափեցան զօրքն ՚ի նմանէ, եւ նեղէ՛ր զնա, նեղեցաւ ՚ի սիրտ իւր. զի ո՛չ էր ժամանօղ միւսանգամ ժողովե՛լ զնոսա. լուծաւ լքաւ անկաւ։ 8Սկսա՛ւ խօսել ընդ մնացեալսն եւ ասէ. Եկա՛յք հարցուք ՚ի դիմի, թերեւս կարասցուք կծանե՛լ ինչ ՚ի նոցանէ։ 9Եւ ինքն յարձակ յարձա՛կ խաղայր. եւ զօրքն մատուցեալ պաշարէին դարձուցանել անդրէն. սկսան խօսել ընդ նմա՝ եւ ասեն. Ա՛յր դու՝ նոցա ինչ մեք ո՛չ կարեմք ստնանել. բայց այժմ զանձն ապրեցուցանել ո՛ւշ դիցուք. հապա դարձցուք ժողովեսցուք զեղբարս մեր. ապա մարտիցուք. թէպէտ եւ իցեմք սակաւք։ 10Պատասխանի ետ նոցա Յուդա՝ եւ ասէ. Քա՛ւ լիցի ինձ առնել զիրսդ զայդ, ՚ի փախո՛ւստ դառնալ ինձ ՚ի նոցանէ. եթէ հասեալ իցէ ժամանակ մեր՝ մեռցո՛ւք քաջութեամբ ՚ի վերայ եղբարց մերոց, եւ ո՛չ խառնեսցուք զանուն վատութեան մերոյ ընդ արւութիւնս քաջութեան։ 11Եւ ելին զօրքն յիւրաքանչիւր բանակէ, եւ ճակատեցան դէմ յանդիման միմեանց. երկո՛ւ գունդք լինէին՝ գունդքն Բաքիդեան սպառազինաւ։ Պարսաւորքն եւ աղեղնաւորքն առաջի գնդին խաղային, եւ նահատակքն յառաջագոյն խաղացեալ էին։ 12Բայց Բաքիդ յաջո՛ւմ թեւի անդ ճեպէր զզօրսն ՚ի ձայն փողոյ տագնապաւ յառաջ մատուցանէր։ 13Եւ գունդն Յուդայեան փո՛ղ հարեալ ՚ի վերայ յարձակեալ գային, մինչեւ երկիրն շարժէր յամբոխ յաղաղակէ անտի յերկոցունց կողմանց։ Եւ եղեւ պատերազմն խառնեալ անդադար, յառաւօտէ մինչեւ յերեկոյ։ 14Իբրեւ ետես Յուդա՝ եթէ Բաքիդդ ընտիր ընտիր զօրօք յաջում թեւի ա՛նդ է, զընտիր ընտիր սպառազինաց յիւրմէ գնդէ անտի յառաջ կոչէր, քաջալերէր եւ անդէն ՚ի վերայ յարձակէր։ 15՚Ի նմին ժամանակի զաջակողմն թեւին բեկանէր, եւ զձախուն արկանէր. եւ անդստին առաջի արկեալ փախստեա՛յս տանէր մինչեւ ՚ի կողմանս վերինս Հազովտայ։ 16Եւ որ ՚ի ձախակողմն թեւի ա՛նդ էին, իբրեւ տեսին թէ աջակողմն թեւին բեկաւ առաջի Յուդայեանց, գային խառնէին, եւ զՅուդայ գնդաւն հանդերձ ՚ի մէ՛ջ արկանէին։ 17Յայնմ վայրի վիրաւորք յերկուց կողմանց անկեալ ընդ թաւալէին։ 18Ա՛նդ անկանէր Յուդա՝ առաջին նահատակօքն. եւ որ մնացեալ էին ՚ի փախուստ դառնային։ 19Դարձա՛ն Յովնաթան եւ Շմաւոն եղբարքն երկոքին, բարձին զՅուդա, տարան թաղեցին ՚ի շիրիմս հարց իւրեանց ՚ի Մովդիիմ։ 20Լացին կոծեցան որդիքն Իսրայէլի կո՛ծ մեծ. սո՛ւգ առին աւուրս բազումս, եւ սկսան խօսել. 21եւ ասեն. Զիա՜րդ անկաւ կործանեցաւ հզօրն փրկիչն Իսրայէլի։ 22Այլ ուրեք ուրեք մարտ՝ կամ ճակատ՝ կամ մղել պատերազմի, կամ քաջութիւնս ինչ որ արարեա՛լ է Յուդայի՝ գրեցաւ իսկ ո՛չ յայսմ մատենի. զի բազո՛ւմ էր կարի յոյժ։

23Եւ եղեւ յետ մահուանն Յուդայի՝ բրեցին անօրէնքն շուրջ զսահմանօքն Իսրայէլացւոց, բուսան՝ բղխեցին, եւ բազմացա՛ն որ գործէին զանօրէնութիւն։ 24Յաւուրսն յայնոսիկ եղեւ սո՛վ մեծ, եւ ինքնակամ գնացին մարդիկն ՚ի նոսա. եւ աշխարհն ձեռնտու էր ՚ի նոսա։ 25Եւ ընտրեաց Բաքիդդ արս անօրէնս, եւ կացոյց իբրեւ տեարս ՚ի վերայ նոցա, 26որ քննէին եւ խնդրէին եւ ածէին զբարեկամսն Յուդայի առ Բաքիդդ, եւ խնդրէին վրէժ ՚ի նոցանէ, տառապեցուցանէին եւ ա՛յպն առնէին. 27եւ նեղէին եւ ծաղր առնէին զԻսրայէլ. զի ո՛չ երբէք լեա՛լ էր այս յորմէ հետէ երեւեցաւ ։ 28Եւ ժողովեցան ամենայն բարեկամքն Յուդայի, եւ չոգան առ Յովնաթան Ափուս՝ եւ ասեն. 29 քո Յուդա մեռա՛ւ, եւ այր չի՛ք որ նմա՛ն է նմա ելանել ընդդէմ թշնամւոյ, տա՛լ պատասխանի այդոցիկ որ եկեալ թշնամութեամբ նեղեն զազգս մեր։ 30Այլ զքե՛զ ընտրեցաք մեք ՚ի տեղի նորա, զի եղիցես դու ՚ի վերայ մեր. լինել մեզ առաջնո՛րդ՝ եւ տա՛լ պատերազմ ընդ թշնամիս մեր։ 31Եւ յա՛նձն առ Յովնաթան ՚ի ժամանակին յայնմիկ զառաջնորդութիւն. եւ համբարձաւ նա փոխանակ Յուդայի եղբօր իւրոյ։ 32Իբրեւ գիտաց Բաքիդդ՝ խնդրէր սպանանել զՅովնաթան եւ զՇմաւոն զեղբայր նորա. 33եւ փախեան նոքա յանապատն Թակովեայ. եւ եկին բանակեցան ՚ի անդր Ակուսասփառ։ 34Եւ գիտեաց Բաքիդ զօրն շաբաթուց, եւ եկն ինքն բանակեցաւ զօրօքն իւրովք յա՛յնկոյս Յորդանան գետոյ։ 35Եւ առաքեաց առ նոսա զեղբայր մի զիւր՝ զօրագլուխ զօրաց բազմաց, եւ աղաչեցին զՆաբատացիս զբարեկամս իւրեանց, յա՛նձն առնէին նոցա զկահ եւ զգրաստ՝ եւ զամենայն ինչս որ մնացեալ էր ՚ի բնի իւրեանց։ 36Եւ ելին որդիքն Յամբրեայ որ ՚ի մէջ Դամասայն էին, ըմբռնեցին զՅոհաննէս, եւ առին գնացին կահիւ հանդերձ ընդ իւրեանցն։ 37Յետ ժամանակացս այսոցիկ ա՛զդ եղեւ Յովնաթանու եւ Շմաւոնի եղբարց նորա, եթէ որդիքն Ամբրեայ հարսանիս արարին. եւ առեալ ածէին զհարսն յԱբղաղաթայ՝ դուստր միոյ ուրումն ՚ի մեծամեծաց աւագաց Քանանացւոց անտի, մեծա՛ւ չուով անչափ հանդերձիւ։ 38Եւ յիշեցին նոքա զՅոհաննէս զեղբայրն իւրեանց. ելին մտին նոքա ՚ի դարան ՚ի ծործո՛ր լերինն։ 39Եւ ամբարձին զաչս իւրեանց, տեսին զի գայր չո՛ւ մեծ՝ եւ ամբոխ բազում. եւ ե՛լ փեսայն փեսաւիրօքն եւ եղբարբքն հանդերձ, եւ փողովք եւ թմբկաւ, եւ պէսպէ՛ս արուեստականօք, եւ բազո՛ւմ վառելովք։ 40Եւ ելին սոքա ՚ի դարանէ աստի, սպանին զբազումս, եւ բազում վիրաւորս արձակեցին, եւ զվառեալսն փախստեա՛յ արարին. եւ առին յաւարի զկահ եւ զհանդերձ. եւ զչուն աւա՛ր հարկանէին։ 41Եւ դարձան հարսանիքն ՚ի կոծ, եւ ձայն արուեստականացն՝ ՚ի սուգ եւ յողբս դարձաւ։ 42Եւ խնդրեցին սպառ սպուռ զվրէժ արեան եղբօրն իւրեանց. եւ դարձան ՚ի մա՛րգն Յորդանան գետոյ։ 43Իբրեւ գիտաց Բաքիդդ՝ ա՛ռ զօրս եւ խաղաց ՚ի վերայ նոցա, եւ եկն եհաս յանձաւսն Յորդանան գետոյ։ 44Ասէ Յովնաթան ցզօրսն իւր. Եկայք յարիցուք մա՛րտ դիցուք վասն ոգւոց մերոց. զի ո՛չ է այսօր իբրեւ զերեկն եւ իբրեւ զեռանտն։ 45Եւ ահաւասիկ զօրք ճակատեալ յանդիման մեր. ո՛չ ամուր թաքստի՝ ո՛չ դաշտ փախստի. եւ գետս Յորդանան շուրջ զմեւք պատեալ է։ 46Արդ եկա՛յք ձայն բարձցուք յերկինս, յարձակեսցո՛ւք ՚ի վերայ, թերեւս ապրեսջիք ՚ի ձեռաց թշնամեաց մերոց։ Զբանսն ասաց, եւ անդէն խառնեցաւ յարձակեցաւ ՚ի վերայ Բաքիդեայ։ 47Ա՛յն ինչ լինէր զոգիսն ՚ի գիրկս իւր թափել, եւ նա յե՛տս կոյս կործանեցաւ. 48եւ հոսեցան Յովնաթան եւ որ ընդ նմա էին ՚ի դարէ՛ անտի։ 49Ա՛նդ հարին կոտորեցին Բաքիդեանք՝ ՚ի Յուդայի գնդէ անտի արս հազար մի. եւ դարձան յԵրուսաղէմ։ 50Սկսան շինել քաղաքս ամուրս յերկրին Հրէաստանի, եւ զամուրսն Երիքովի, եւ զԱմաւեայ, եւ զԲեթորեայ, եւ զԲեթելայ, եւ զՄինաթարովթայ, եւ զՍտեփայ. ՚ի պարիսպս ամրացեալս, եւ ՚ի դրունս հզօրս, եւ ՚ի նիգս հաստատունս։ 51Եւ պահապանս կացուցին թշնամութեամբ ՚ի վերայ Իսրայէլացւոց. 52եւ ամրացուցին զքաղաքն Բեթսովրայ, եւ զԳազերամ, եւ զակառն. եւ կացոյց ՚ի նմա զօրս բազումս՝ եւ համբարս յոյժ։ 53Եւ ա՛ռ նա զորդիս իշխանաց երկրին ՚ի պատանդս, եւ եդ զնոսա յակառն Երուսաղեմի ՚ի պահեստ։ 54Յամին հարիւրորդի տասներորդի. յամսեանն երկրորդում, հրամայեաց Յակիմոս քակել զպարիսպսն սրահիցն սրբութեան ներքնոյ. եւ սկսան քակել զգործն մարգարէից։ 55՚Ի ժամանակին յայնմիկ հարաւ Յակիմոս, եւ խափանեցան գործք նորա. քակեցան երախք նորա. պապանձեցաւ եւ ո՛չ կարէր խօսել բան մի եւ հրամա՛ն տալ վասն տան իւրոյ։ 56Եւ մեռաւ Յակիմոս ՚ի ժամանակին յայնմիկ մեծաւ տանջանօք։ 57Իբրեւ ետես Բաքիդդ, եթէ մեռաւ Յակիմոս, դարձա՛ւ անդրէն առ արքայն. եւ դադարեաց երկիրն Հրէաստանի ամս երկուս։ 58Խորհեցան անօրէնքն եւ ասեն. Ահաւադիկ Յովնաթան եւ որ ընդ նմա են՝ խաղաղութեամբ նստին բնակութեամբ յանհոգս. արդ՝ եկա՛յք ածցուք զԲաքիդդ, եւ ըմբռնեսցէ զդոսա ամենեսին ՚ի գիշերի միում։ 59Գնացին խորհեցան ընդ նմա։ 60Նա՝ խաղա՛ց գալ վաղվաղակի զօրօք բազմօք։ Եւ առաքեաց նա հրովարտակս գաղտ՝ առ խորհրդակիցս իւր որ էին ՚ի Հրէաստանի, զի ըմբռնեսցեն զՅովնաթան եւ որ ընդ նմա էին. եւ ո՛չ կարէին, զի ազդ եղեւ նմա բանք խորհրդին։ 61Եւ կալան նոքա ա՛րս յերկրին առաջնորդաց չարեացն յիսուն մի, եւ անդէն խոխողեցին։ 62Եւ խո՛յս ետուն Յովնաթան եւ Շմաւոն եւ որք ընդ նոսա էին ՚ի Բեթբէս ՚ի յանապատն. եւ խրամակարկատ արարին զնա, եւ ամրացուցին զնա։ 63Եւ իբրեւ ետես Բաքիդդ, զօրահատոյց լինէր, եւ գայր պաշարէր. 64մարտ եդեալ զԲեթբեսեաւ, եւ մարտնչէր աւուրս բազումս. եւ առնէին կանգնէին շուրջ զնովաւ մենքենայս։ 65Եւ եթող Յովնաթան զՇմաւոն զեղբայր իւր ՚ի քաղաքի անդ, եւ եկն ել նա ՚ի գաւառ անդր. եւ եկն արթամ. 66եհար զՈդոմերա եւ զեղբարս իւր, եւ զորդիսն Փասիրոնայ ՚ի խորանի իւրեանց. եւ սկսաւ ելանել հարկանել զզօրսն։ 67Եւ Շմաւո՛ն եւ որ ընդ նմա էին. ելին հրձիգ արարին զմենքենա՛յս. 68եւ մա՛րտ պատերազմի եդին ընդ Բաքիդայ. ՚ի պարտութիւն մատնեցան ՚ի նոցանէ. զի է՛ր խորհուրդն այն եւ արշաւան նորին ընդունայն։ 69Եւ բարկացաւ սրտմտութեամբ ՚ի վերայ արանցն անօրինաց, որ խրա՛տն ետուն նմա արշաւել յերկիր նորա. սպա՛ն նա զբազումս ՚ի նոցանէ, եւ խորհեցաւ նա դառնա՛լ յերկիր իւր ուստի եկեալ էր։ 70Իբրեւ գիտաց Յովնաթան՝ առաքեաց զկնի նորա հրեշտակս, եւ խօսէր ընդ նմա խաղաղութեամբ, դնել ուխտ, եւ դարձուցանել նմա զգերին ամենայն։ 71Յա՛նձն առ եւ արար որպէս խօսեցա՛ւ նա ընդ նմա. եւ երդուաւ նմա, թէ այլ ո՛չ եւս խնդրեցից ՚ի վերայ ձեր չարիս. մինչեւ կենդանի՛ իցեմ։ 72Եւ դարձոյց անդրէն զգերին որ առեալ է յառաջու յերկրէն Հրէաստանի. եւ ինքն գնա՛ց յաշխարհ իւր, եւ այլ ո՛չ եւս դիմեաց դառնալ ՚ի սահմանս նոցա. 73եւ դադարեաց սուր յԻսրայէլէ։ Եւ բնակեաց Յովնաթան ՚ի Մաքմաս. եւ սկսաւ դատել Յովնաթան զժողովուրդ իւր, եւ սատակել զանօրէնսն յԻսրայէլէ։

Աստվածաշունչ «Գրաբար» Թարգմանություն (1805)