Բ Մակաբայեցիներ

12

1Լիւսիաս անց գնաց անդրէն առ թագաւորն. Հրէայք՝ անդրէն զգործովք զարաւրով, զարդեամբք պատաղեցան։

2Որ զօրացն զօրավարքն էին՝ Տիմոթէոս եւ Ապողոնիոս Քաջեան, եւ Յերոնիմոս, եւ Դիմոփոն, եւ ՚ի վերայ սոցա Նիկանովր՝ ամենեւին ո՛չ տային դլա՛լ եւ դադարել նոցա։ 3Այլ Յոպպէացիքն այնչափ ինչ համարձակեցան անօրէնութիւն գործել. եկին բարեխօսք՝ ստիպէին որ շուրջ զնոքօք Հրէայք էին՝ կանամբք եւ մանկտւով ածե՛լ զնոսա նաւուք՝ 4առ հասարա՛կ քաղաքին միաբանութեամբ։ Եւ նոքա յանձն առին իբրեւ թէ ՚ի խաղաղութիւն միաբանութեան ածել զնոսա. սոքա յանձն առին՝ իբր ո՛չ ինչ կասկած կամ կարծիս ՚ի մտի ունել. ածին զնոսա՝ ընկլուզին ՚ի ծով ոչինչ սակաւ քան զերկերիւր մարդ։ 5Իբրեւ զգա՛ստ եղեւ Յուդա վասն անօրէն խակութեան վնասին որ եղեւ, ե՛տ պատուէր զօրացն որ զիւրեաւն էին, կարդալ առ արդար դատաւորն։ 6Յա՛յն վայր վաղվաղակի հասանէր ՚ի վերայ մահապարտացն, եւ գիշերայն զնաւահանգիստսն հրձի՛գ արարին, եւ զնաւսն այրեցին, եւ որ ՚ի նոսա ապաստա՛ն եղեն՝ անդէն խոցոտեցին։ 7Եւ զամուրսն ՚ի պահ զգուշութեան փակեալ. դարձեալ ժամակալ լինէր ՚ի դարձին միւսանգամ առ հասարակ սատակել զազգն Յոպպայեցւոց։ 8Եհա՛ս նա եւ ՚ի վերայ Յամնէացւոցն, իբրեւ զնոյն գործ կամէին գործել եւ ՚ի վերայ իւրեանց քաղաքակից Հեբրայեցւոցն։ 9Գիշերախառն հասանէր ՚ի վերայ Յամնէացւոցն եւ զնաւահանգիստն նաւուքն հանդերձ հրձի՛գ առնէր. մինչեւ ճառագայթք հրոյն յԵրուսաղէմ երեւէին. զի էր անտի անդր վտաւանք իբրեւ չորեքհարիւր ութսուն։

10Եւ անտի կարթեցին իբրեւ քսան վտաւանաւ ՚ի վերայ Տիմոթէի, եւ անկանել կամեցան. ընդ առա՛ջ եղեն նմա Տաճիկք իբրեւ հինգ հազար եւ հինգ հարիւր հեծեալ։ 11Եւ իբրեւ մարտն սաստկացաւ, գունդքն ՚ի միմեանս հասին, գունդն Յուդայեան յուսացեալ յօգնականութիւն Տեառն զբարէնշան նշա՛ն յաղթութեան առաջի աչաց տեսանէին։ Իբրեւ ՚ի պարտութիւն մատնեցան Արօտականքն, առաջի՛ կացին գնդին Յուդայեան, եւ հնազանդեալ առաջի անկեալ դաշինս հաստատել խնդրէին. եւ խոստացան եւս խաշինս տալ նոցա. եւ ՚ի բազում պէտս պէտս օգտակա՛ր լինել նոցա։ 12Խորհեցաւ Յուդա եթէ շա՛տ ինչ իրք են յորում օգո՛ւտ են նոքա նոցա. յա՛նձն առ, ներեաց եւ արար ընդ նոսա խաղաղութիւն։ Նոքա իբրեւ դաշինս հաստատեցին, յիւրաքանչիւր բանակս սփռեցան։ 13Սոքա ասպատա՛կ եդին ՚ի կողմն մի, զքաղաք մի ամրացեալ պարսպօք, լցեալ պէսպէս խառնիճաղանճ ազգաւն բնակեցեալ զօրօք՝ Դէկասպ . եւ զայն պատեալ պաշարեալ պահէին։ 14Իսկ որ ՚ի ներքս անդ էին՝ ՚ի պարսպացն ամրութիւն յուսացեալ էին, եւ ՚ի համբարոցն բազմութիւն հայէին. հպարտագոյնս արհամարհանօք ընդ Յուդա եւ ընդ զօրսն հայէին. եւ բանի՛ւք եւս նախատանաց կսկծելեօք հայհոյէին զնոսա, եւ խօսէին զա՛յն ինչ զոր ո՛չ էր արժան։ 15Իսկ նոքա զամենազօրն զմեծն՝ զհզօրն երկնից եւ երկրի օգնակա՛ն կոչէին. որ առանց հոյոց մանգղոնից մենքենայից զԵրեքովն կործանեաց ՚ի ժամանակս Յեսուայ որդւոյ Նաւեայ։ Խո՛ւմբ արարին, առ հասարակ ՚ի վերայ պարսպացն գազանաբար յարձակեցան, 16հասին առին զամրացեալ քաղաքն կամօքն Աստուծոյ. եւ անդ ՚ի նմա բազո՛ւմ կոտորածս զօրացն գործեցին. մինչեւ ծովակն որ զնովաւ շուրջ էր, զի էր ինքն որչափ քան զերկուս վտաւանս՝ խառնեա՛լ արեամբ երեւէր։ 17Եւ անտի պարզեցան մեկնեցան ՚ի կողմն Քարայի, իբրեւ վտաւանօք հինգ հարիւր եւ յիսուն, առ անուանեալ Տուբէական Հրէայսն մերձանային։ 18Եւ անդ գտանէին զՏիմոթէոս՝ ո՛չ ինչ գործ ՚ի ձեռս յաջողեալ, լուծեալ լքեալ ՚ի զօրութենէ իւրմէ. սակայն թողեալ էր պահապանս զօրս ՚ի տեղւոջ միոջ ուժգին ամրացեալ։ 19Ապա՝ Դովսիթէոս եւ Սոսիպատրոս արք հզօ՛րք զօրավարք ՚ի Մակաբայեցւոց գնդէ անտի, իբրեւ արտաքս ըստ զօրսն ելեալ շրջէին գնդաւն իւրեանց, եկին դիպեցա՛ն ամրոյն այնմիկ, հարի՛ն սպանին կոտորեցին ՚ի նմա իբրեւ աւելի՛ քան զտասն հազար այր։ 20Իսկ Մակաբէոս զզօրն ամենայն ՚ի գունդս գունդս բաժանէր. եւ ինքն իւրով գնդաւն ՚ի վերայ Տիմոթէոսի հասանէր։ Եւ զնովաւ էին զօրք վահան ՚ի ձեռին երկոտասան բեւր, եւ հեծեալք իբրեւ երկու հազար եւ հինգ հարիւր։ 21Տիմոթէոս իբրեւ զգայր զարշաւանն Մակաբէացւոց ՚ի վերայ նորա, արձակեաց վաղվաղակի զկահ եւ զգանձ, եւ զկին եւ զմանուկ զօրացն որ ընդ իւրն էին, յամուր անդր Կառնացւոց յուղարկէր. եւ ինքն ամուրն անհնարին էր առ պաշարել վասն դժուարամատոյց նեղութեան ամրութեան վայրացն։ 22Այլ իբրեւ երեւեցաւ գունդն Յուդայեան, յառաջ զեռեալ սկսան զօրքն թշնամւոյն. զի ա՛հ Ամենակալին ՚ի վերայ անկեալ, սրտաթափս անդէն եւ ա՛նդ մրրկեալ ընդ միմեանս պողէր պղտորէր. եւ առ հասարակ ընդ ամենայն կողմանս ՚ի փախո՛ւստ դարձուցանէր։ Եւ այնք բազո՛ւմ էին՝ որ առ ահին յիմարութեան ընդ իւրեանց զէնս ելանէին։ 23Իսկ գունդն Յուդայեան սաստկագոյն հալածանօք բուռն ՚ի վերայ եդեալ զփախստեայսն տանէր, խառն խոցել խառն հարկանել. ՚ի նմին տեղւոջ տապաստ արկանէին իբրեւ երիս բեւրս ա՛յր պատերազմի ՚ի մարտիկ զօրէ անտի։ 24Եւ ինքն Տիմոթէոս դիպէր առաջի գնդին Դովսիթեան եւ Սոսիպատրեայ։ Արդ ՚ի ձեռն անկեալ նոցա՝ աղաչէ՛ր զնոսա մեծաւ դիւրութեամբ թողո՛ւլ զնա կենդանի. զի ասէր. Բայ՝ բազմաց ՚ի ձէնջ են ընտանիք առ մեզ եւ եղբարք. զամենեսին զնոսա ո՛ղջս բովանդակս փոխանակ միոյ գլխոյս իմոյ ՚ի ձե՛զ արձակեցից։ 25Եւ այնու բանիւք հաստատեալ, փոխանակ իւր զբազումս արձակելոյն. թոյլ ետուն նմա վասն եղբարցն փրկութեան։ 26Նա իբրեւ ե՛լ անկաւ յամուր անդր, կշիռ ՚ի բնի ՚ի շռընչանան վերայ, ած կոտորեաց յայնցանէ զոր խոստացաւն արձակել աւելի՛ քան զերկուս բեւրս մարդկան։

27Նոքա նոյն հետա՛յն արշաւեցին ՚ի մի ամուր Եփրոն անուն. յորում էր բնակեալ ինքնին Լիւսիաս։ Եւ Հռովսաղեցիք բազումք արտաքոյ պարսպացն ապաստան յամուրն եւ ՚ի հանդերձս մենքենայից նետիցն եւ ՚ի զինո՛ւն պատրաստութիւն հաստատեալ կային, մտադիւրագոյնս ներքուստ արտաքս մարտնչէին։ 28Իսկ սոքա զամենակա՛լ հզօրն յօգնականութիւն կոչէին, որ կարօղ է խորտակել զպատերազմողաց զօրութիւն. վաղվաղակի զքաղաքն ամրութեամբն հանդերձ ՚ի ձե՛ռն առնուին. ա՛նդ ՚ի ներքս հարկանէին կոտորէին տապաստ արկանէին՝ իբրեւ երկուս բեւրս եւ հինգ հազար այր։ 29Անտի՝ ասպատակ դնէին ՚ի քաղաք մի Սկիւթացւոց՝ որ ՚ի բացեայ էր յԵրուսաղեմէ իբրեւ վեց հարիւր վտաւանաւ. որք զանձինս իւրեանց երախտաւորս համարէին առ ազգն Հրէից։ 30Եւ ինքեանք եւս Հրէայքն որ ՚ի ներքս բնակալ էին՝ վկայութիւն տային երախտեացն որ նոցա ՚ի քաղաքացեացն գտեալ էր ՚ի ժամանակի նեղութեան իւրեանց։ 31Նոքա իբրեւ խաղաղութեան պատահար ՚ի Մակաբայեցւոց գնդէ անտի աջողեցաւ, ձայն բարձեալ ՚ի գունդ անդր. յայսմ հետէ յառաջ առաւել եւս յազգս նոցա հնազանդութիւն պահելոյ։ Սոքա զանցին զնոքօք փութացեալ ՚ի քաղաքն Երուսաղեմացւոց. զի տօնք եւթներորդ շաբաթակրօնիցն մե՛րձ ՚ի վերայ հասեալ կային։

32Այլ իբրեւ կատարեցաւ տօն պենտակոստէիցն. դիմեցին նոքա ՚ի վերայ Գորգեայ, որ կողմնապա՛հ կայր կողմանցն Եդովմայեցւոց։ 33Նա՝ ել ընդ առաջ նոցա երիւք բիւրուք վահանաւոր զօրու, եւ չորիւք հազարօք հեծելազօր գնդաւ։ 34Իբրեւ յայսկոյս յայնկոյս միմեանց ընդդէ՛մ ճակատեցան. դէ՛պ եղեւ սակաւուց յԵբրայեցւոց գնդէ անտի անկանել ՚ի մէջ երկուց ճակատուցն։ 35Դովսիթէոս ոմն անուն ՚ի Տովբեկենացւոց գնդէ անտի, ա՛յր հզօր սպառազէն պատերազմօղ, յարձակեալ գայր ՚ի վերայ Գորգեայ. եւ այն ինչ կամէր զանօրէնն ձերբակալ կալեալ կապեալ առաջի Մակաբէացւոց գնդին պատարա՛գ մատուցանել. եւ անտի վառեալ մի ՚ի Թրակայ գնդէ անտի զուս հարկանէր, ՚ի վայր քարշէր. եւ զԳորգին ՚ի ձեռաց նորա թափէր, մազապուր ճողոպրեալ յամուրն Միմարէն փախստեայ անկանէր։ 36Այլ եզրեայ նոցա իբրեւ երկայնագոյն լինէր նոցա մարտ պատերազմի, եւ բազում կոտորածք ՚ի միջի լինէին։ Յայնմ ժամանակի գունդն Մակաբայեցւոց զամենազօրն զամենակալն յօգնականութիւն կոչէին, երեւե՛լ առաջնորդել պատերազմին։ 37Եւ ա՛յնպէս խրախոյս բարձեալ իւրեանց բարբառովն, ձեռն ՚ի գործ առնէին. եւ ՚ի նմին ժամանակի զԳորգի հանդերձ զօրօքն ՚ի փախո՛ւստ դարձուցանէին։ 38Եւ Յուդա զզօրսն առնոյր, ՚ի քաղաք մի Սոդոմ անուն հասուցանէր. եւ իբրեւ շաբաթն մերձենայր՝ ըստ իւրեանց օրինացն սրբեալք եւ լուացեալք զշաբաթն անցուցանէին։ 39՚Ի վաղիւն գային ընդ կողմն Հրէաստանի ամփոփել զմարմինս անկելոցն ՚ի պատերազմի. եւ տոհմային եղբարբք հանդերձ յիւրաքանչիւր շիրիմս առ հարսն իւրեանց ծածկիցեն։ 40Եւ իբրեւ հասանէին ՚ի ճակատուն տեղի, գտանէին զիւրեանց եղբարց դիակունսն, եւ ՚ի ներքոյ հանդերձից նոցա յուռո՛ւթ ուլունս, եւ բժըժանս յամենայն կռոց, ուսընդանո՛ւթ ունէին. ուստի մանաւանդ գարշէին օրէնքն, եւ զՀեբրայեցիսն յայնպիսի գործոց ամենեւին ՚ի բա՛ց մերժէին։ Ապա իբրեւ զա՛յն գտին, ստուգեցին ՚ի միտս իւրեանց եթէ կոտորած նոցա յա՛յնց պատճառաց լեալ ։ 41Ապա ամենեքին առ հասարակ օրհնէին զարդար զդատաւորն զՏէր, որ զգաղտնի ծածկեալսն ՚ի յայտնութիւն դարձուցանէ։ 42Եւ անկեալ խնդրուածս առնէին, զեղեալ անցեալ զմեղսն զայն սրտի մտօք թողո՛ւլ նոցա։ Քաջի՛կ եւս Յուդա մխիթարէր զզօրսն, եւ աղաչէր զգո՛յշ լինել վասն նորին մեղաց. Զի ձերովք աչօք տեսէք ասէ՝ զպատուհասդ եղեալ վասն մեղա՛ցն եղելոց։ 43Քաջութեամբ խորհրդովք չորս սատերս կրկին ժողովէր, եւ տայր տանել յԵրուսաղէմ, մատուցանել պատարագս վասն մեղացն. կարի՛ բարւոք իմաստութեամբ. զի վասն յարութեան մեռելոց խորհէր առնել զոր առնէր։ 44Զի եթէ յարութեան ակն ո՛չ ունէր, անկելոցն ՚ի պատերազմէն զո՛ւր տարապարտուց լինէր վասն մեռելոցն աղօթս մատուցանել։ 45Այլ հայէր նա ուղիղ, ննջեցելոցն գեղեցիկ պահեալ զշնո՛րհս պարգեւաց. 46արութեամբ քաջութեամբ վասն մեռելոցն զմտա՛ւ ածէր ա՛յց լինել մեղացն թողութեան։

Աստվածաշունչ «Գրաբար» Թարգմանություն (1805)