Ստեփանոսին խօսքը

1Այն ատեն քահանայապետը ըսաւ, Իրաւցընէ այդ բաները այդպէ՞ս են: 2Եւ անիկա ըսաւ, Մարդիկ եղբայրներ ու հայրեր, մտիկ ըրէք. Փառաց Աստուածը մեր հօրը Աբրահամի երևցաւ, քանի որ Միջագետի մէջ էր, դեռ Խառանի մէջ չբնակած, և ըսաւ անոր, 3Ելիր քու երկրէդ և քու ազգականներէդ, ու եկուր այն երկիրը զոր ես քեզի պիտի ցուցնեմ: 4Այն ատեն Քաղդէացւոց երկրէն ելլելով` Խառանի մէջ բնակեցաւ. և անոր հօրը մեռնելէն ետև անկէ փոխադրեց զանիկա այս երկիրը, ուր դուք հիմա կը բնակիք: 5Եւ ասոր մէջ անոր ժառանգութիւն չտուաւ, ոչ ալ ոտքի քայլ մը տեղ, բայց խոստացաւ որ ասիկա իրեն տայ իբրև կալուածք, և իրմէ ետև իր սերունդին, երբ դեռ ինք որդի չունէր: 6Եւ Աստուած այսպէս խօսեցաւ, թէ անոր սերունդը օտար երկրի մէջ պանդուխտ պիտի ըլլայ, ու պիտի ծառայեցնեն զանիկա և չարչարեն չորս հարիւր տարի: 7Եւ այն ազգը, որու պիտի ծառայեն, ես պիտի դատեմ, ըսաւ Աստուած, և անկէ ետև պիտի ելլեն ու այս տեղ զիս պաշտեն: 8Եւ անոր թլփատութեան ուխտը տուաւ, ու ետքը Աբրահամ Իսահակը ծնաւ, և թլփատեց զանիկա ութերորդ օրը. Իսահակ ալ Յակոբը ծնաւ, Յակոբ ալ` տասուերկու նահապետները: 9Եւ նահապետները Յովսէփի վրայ նախանձելով` Եգիպտոս տարուելու ծախեցին. բայց Աստուած անոր հետ էր, 10Ու փրկեց զանիկա իր ամէն նեղութիւններէն, և անոր շնորհք ու իմաստութիւն տուաւ Եգիպտոսի Փարաւոն թագաւորին առջև. ան ալ զանիկա իշխան դրաւ Եգիպտոսի ու իր բոլոր տանը վրայ: 11Ու Եգիպտոսի և Քանանու բոլոր երկրին վրայ սով մը եկաւ ու մեծ նեղութիւն, և մեր հայրերը ուտելիք չէին գտներ: 12Եւ Յակոբ երբ լսեց թէ Եգիպտոսի մէջ ցորեն կը գտնուի, առաջին անգամին մեր հայրերը ղրկեց: 13Եւ երկրորդ անգամին Յովսէփ իր եղբայրներուն ճանչցուց ինքզինք. ու Յովսէփի ազգը փարաւոնի յայտնի եղաւ: 14Եւ Յովսէփ ղրկեց` ու կանչեց իր հայրը Յակոբը ու բոլոր ազգատոհմը, եօթանասունըհինգ հոգի: 15Եւ Յակոբ Եգիպտոս իջաւ, ու մեռաւ ինք ու մեր հայրերը. 16Եւ Սիւքէմ տարուելով` այն գերեզմանին մէջ դրուեցան, զոր Աբրահամ արծաթի գնով ծախու առեր էր Սիւքէմի հօրը Եմովրի որդիներէն: 17Ու երբ մօտեցաւ խոստմունքին ատենը, զոր Աստուած երդումով խոստացեր էր Աբրահամի, ժողովուրդը աճեցաւ ու շատցաւ Եգիպտոսի մէջ, 18Մինչև ուրիշ թագաւոր մը ելաւ, որ Յովսէփը չէր ճանչնար: 19Անիկա հնարք բանեցուց մեր ազգին դէմ ու չարչարեց մեր հայրերը, մինչև անգամ անոնց տղաքը դուրս ձգել տալով, որպէս զի չապրին: 20Այն ժամանակ Մովսէս ալ ծնաւ, և Աստուծոյ առջև գեղեցիկ էր, որ իր հօրը տունը մեծցաւ երեք ամիս: 21Ու երբ անիկա դուրս ձգուեցաւ, Փարաւոնի աղջիկը զանիկա վերցուց, և իրեն իբրև որդի մեծցուց: 22Ու Մովսէս Եգիպտացւոց բոլոր իմաստութիւնովը վարժուեցաւ, և զօրաւոր էր իր խօսքերովը ու գործերովը: 23Ու երբ քառասուն տարեկան եղաւ, իր սիրտը ինկաւ իր եղբայրներուն, Իսրայէլի որդիներուն, այցելութիւն ընել: 24Ու Իսրայելացիներէն մէկը հարստահարուած տեսնելով պաշտպանեց, և զրկուածին վրէժը առաւ` այն Եգիպտացին սպանելով: 25Կը կարծէր թէ իր եղբայրները պիտի իմանային որ Աստուած իր ձեռքով անոնց ազատութիւն պիտի տար, բայց անոնք չիմացան: 26Ու հետևյալ օրը անոնց դիմաց ելաւ երբ կը կռուէին, և խաղաղութիւն ընելու ստիպեց զանոնք` ըսելով, Մարդիկ, դուք եղբայրներ էք, ինչո՞ւ մէկզմէկ կը զրկէք: 27Բայց ան որ ընկերը կը զրկէր, մերժեց զանիկա, ու ըսաւ, Ո՞վ քեզ մեր վրայ իշխան ու դատաւոր դրաւ: 28Զի՞ս ալ սպաննել կ’ուզես, ինչպէս երէկ Եգիպտացին սպանեցիր: 29Եւ Մովսէս այս խօսքին վրայ փախաւ, ու Մադիամու երկրին մէջ պանդուխտ եղաւ, ուր երկու որդի ծնաւ: 30Եւ քառասուն տարի անցնելէն ետև` Սինա լեռանը անապատին մէջ Տէրոջը հրեշտակը երևցաւ անոր մորենիի կրակի բոցով: 31Մովսէս ալ երբ տեսաւ, զարմացաւ այն տեսիլքին վրայ, ու երբ մօտեցաւ զննելու, Տէրոջը ձայնը եկաւ անոր որ կ’ըսէր: 32Ես եմ քու հայրերուդ Աստուածը, Աբրահամի Աստուածը, ու Իսահակի Աստուածը, և Յակոբի Աստուածը. Մովսէս ալ վախէն դողալով` չէր համարձակեր զննել: 33Եւ Տէրը ըսաւ անոր, Ոտքերուդ կօշիկները հանէ, վասն զի այդ տեղը ուր դուն կայներ ես` սուրբ երկիր է: 34Յիրաւի Եգիպտոսի մէջ եղող ժողովուրդիս չարչարանքը տեսայ, ու լսեցի անոնց հառաչանքը, և իջայ զանոնք ազատելու. և հիմա եկուր քեզ Եգիպտոս ղրկեմ: 35Այն Մովսէսը զոր ուրացան ու կ’ըսէին, Ո՞վ քեզ իշխան ու դատաւոր դրաւ, Աստուած զանիկա իշխան և փրկիչ ղրկեց այն հրեշտակին ձեռքով` որ մորենիին մէջ անոր երևցաւ: 36Անիկա հանեց զանոնք, հրաշքներ ու նշաններ ընելով Եգիպտոսի երկրին ու Կարմիր ծովուն մէջ, և անապատին մէջ քառասուն տարի: 37Այս Մովսէսն է որ ըսաւ Իսրայէլի որդիներուն, Ձեր Տէր Աստուածը ձեր եղբայրներէն ինծի պէս մարգարէ մը պիտի հանէ ձեզի, անոր մտիկ ըրէք: 38Ասիկա ան է որ անապատը ժողովքին մէջ էր` Սինա լեռան վրայ իրեն խօսող հրեշտակին հետ ու մեր հայրերուն հետ, որ կենդանի պատգամներ առաւ մեզի տալու. 39Որու մեր հայրերը չուզեցին հնազանդ ըլլալ, հապա մերժեցին և իրենց սիրտերովը Եգիպտոս դարձան, 40Եւ ըսին Ահարոնի, Մեզի աստուածներ շինէ, որպէս զի մեր առջևէն երթան. քանզի այն Մովսէսը որ մեզ Եգիպտոսի երկրէն հանեց, չենք գիտեր թէ ի՛նչ եղաւ անոր: 41Եւ այն օրերը հորթ մը շինեցին, ու կուռքին զոհ մատուցին, և իրենց ձեռքերուն գործերովը կը զուարճանային: 42Աստուած ալ երես դարձուց, ու թողուց զանոնք որ երկինքի զօրքը պաշտեն. ինչպէս գրուած է մարգարէներուն գիրքին մէջ, Միթէ անապատին մէջ քառասուն տարի զոհեր ու պատարագնե՞ր մատուցիք ինծի, ով Իսրայէլի տունը. 43Եւ Մողոքի վրանը առիք ու ձեր Հռեմփա աստուծոյն աստղը, այն պատկերները զորոնք շինեցիք անոնց երկրպագութիւն ընելու. ես ալ ձեզ Բաբելոնէ անդին պիտի փոխադրեմ: 44Վկայութեան խորանը անապատին մէջ մեր հայրերուն հետ էր, ինչպէս Մովսէսի հետ խօսողը հրաման ըրաւ որ տեսած օրինակին պէս շինէ զանիկա. 45Զոր մեր հայրերն ալ յաջորդաբար առնելով` Յեսուի հետ բերին զանիկա այն ազգերուն կալուածքը, զորոնք Աստուած վռնտեց մեր հայրերուն առջևէն մինչև Դաւիթի օրերը, 46Որ Աստուծոյ առջև շնորհք գտաւ, և ուզեց որ Յակոբի Աստուծոյն բնակարան մը գտնէ: 47Ու Սողոմոն անոր տուն մը շինեց: 48Սակայն Բարձրեալը ձեռքով շինուած տաճարներու մէջ չբնակիր, ինչպէս մարգարէն կ’ըսէ, 49Երկինք իմ աթոռս է, ու երկիր իմ ոտքերուս պատուանդանն է. ո՞րպիսի տուն պիտի շինէք ինծի, կ’ըսէ Տէրը, կամ ի՞նչ պիտի ըլլայ իմ հանգստութեանս տեղը. 50Չ՞է որ այս ամէնը իմ ձեռքս շիներ է: 51Ով խստապարանոցներ ու սրտով և ականջով չթլփատուածներ, դուք ամէն ատեն Հոգւոյն Սրբոյ հակառակ կը կենաք, ինչպէս ձեր հայրերը` այնպէս ալ դուք: 52Մարգարէներէն ո՞րը չհալածեցին ձեր հայրերը, ու սպաննեցին զանոնք որ առաջուընէ պատմեցին այն Արդարին գալուն համար, որուն դուք հիմա մատնիչները և սպաննողները եղաք. 53Դուք որ օրէնքը առիք հրեշտակներուն մատակարարութիւնովը ու չպահեցիք:

Ստեփանոսին քարկոծուիլը

54Եւ անոնք այս բաները լսելով` սիրտերնուն մէջ կը կատղէին ու ակռաներնին անոր վրայ կը կրճտէին: 55Բայց անիկա Հոգւով Սրբով լեցուած` երկինք նայեցաւ և տեսաւ Աստուծոյ փառքը, ու Յիսուսն ալ որ Աստուծոյ աջ կողմը կայներ էր, և ըսաւ, Ահա կը տեսնեմ երկինքը բացուած, ու Որդին մարդոյ` Աստուծոյ աջ կողմը կայնած: 56Իսկ անոնք մեծաձայն աղաղակելով` ականջներնին գոցեցին, և ամէնը մէկէն վազեցին անոր վրայ. 57Ու քաղաքէն դուրս հանելով` կը քարկոծէին զանիկա. և վկաները իրենց հանդերձները պահ կը դնէին երիտասարդի մը ոտքերուն քով, որ Սօղոս կ’ըսուէր: 58Եւ կը քարկոծէին Ստեփանոսը, որ աղօթք կ’ընէր ու կ’ըսէր, Տէր Յիսուս, ընդունէ իմ հոգիս: 59Ու ծունկի վրայ գալով բարձրաձայն աղաղակեց, Տէր, այս մեղքը մի սեպեր ատոնց. և զայս ըսելով ննջեց: Սօղոս ալ կամակից էր անոր սպանուելուն: