Ավետարան ըստ Ղուկասի
1
Ներածութիւն
1Որովհետև շատերը մեր մէջ հաստատ գիտցուած բաներուն վրայով եղած պատմութիւնը կարգի դնելու ձեռք զարկին, 2Ինչպէս սկիզբէն աչքով տեսնողները և խօսքին սպասաւոր եղողները աւանդեցին մեզի, 3Ես ալ որ սկիզբէն այն ամէն բաներուն ճշդութեամբ տեղեկացեր էի, յարմար դատեցի կարգաւ գրել քեզի, ով պատուական Թէոփիլոս, 4Որպէս զի սորված բաներուդ ստուգութիւնը իմանաս:
Աւետումն Յովհաննէս մկրտչին ծնունդին
5Հրէաստանի Հերովդէս թագաւորին օրերը Աբիայի դասակարգութենէն Զաքարիա անունով քահանայ մը կար, որուն կինը Ահարոնի աղջիկներէն էր, և անոր անունը Եղիսաբեթ, 6Ու երկուքն ալ Աստուծոյ առջև արդար էին, և Տէրոջը բոլոր պատուիրանքներուն ու իրաւունքներուն մէջ անարատութեամբ կը քալէին: 7Եւ զաւակ չունէին, վասն զի Եղիսաբեթ ամուլ էր, ու երկուքն ալ օրերնին անցուցած էին: 8Ու երբ անիկա իր դասակարգութեան օրերը հասնելուն քահանայական պաշտօնը կը կատարէր Աստուծոյ առջև, 9Քահանայութեան սովորութեանը պէս իրեն ինկաւ որ Տէրոջը տաճարը մտնէ խնկարկութիւն ընէ: 10Եւ ժողովուրդին բոլոր բազմութիւնը դուրսը աղօթքի կայներ էին խունկին ատենը: 11Ու երևցաւ անոր` Տէրոջը հրեշտակը, որ կայներ էր խունկի սեղանին աջ կողմը: 12Եւ Զաքարիա երբ տեսաւ, շփոթեցաւ, ու անոր վրայ վախ մը ինկաւ: 13Եւ հրեշտակը ըսաւ անոր, Մի վախնար, Զաքարիա, վասն զի քու աղօթքդ լսուեցաւ, և քու կինդ Եղիսաբեթ քեզի որդի մը պիտի ծնանի, ու անոր անունը Յովհաննէս դնես: 14Եւ քեզի ուրախութիւն ու ցնծութիւն պիտի ըլլայ, և շատերը անոր ծնանելուն վրայ պիտի ուրախանան: 15Վասն զի Տէրոջը առջև մեծ պիտի ըլլայ, և գինի ու օղի պիտի չխմէ. և դեռ իր մօր որովայնէն Սուրբ Հոգիով պիտի լեցուի. 16Ու Իսրայէլի որդիներէն շատերը իրենց Տէր Աստուծոյն պիտի դարձնէ: 17Եւ ինք անոր առջևէն պիտի գայ Եղիայի հոգիովը ու զօրութիւնովը, հայրերուն սիրտերը որդիներուն վրայ դարձնելու, և անհնազանդները` արդարներուն իմաստութեանը, որպէս զի Տէրոջը բարեկարգ ժողովուրդ մը պատրաստէ: 18Եւ Զաքարիա ըսաւ հրեշտակին, Ինչո՞վ գիտնամ այդ բանը, որովհետև ես ծեր եմ, ու իմ կինս իր օրերը անցուցած է: 19Եւ հրեշտակը պատասխան տալով` ըսաւ անոր, Ես եմ Գաբրիէլ որ Աստուծոյ առջև կը կայնիմ, ու ղրկուեցայ քեզի զրուցելու և այս բաներուն աւետիսը քեզի տալու: 20Եւ ահա համր պիտի ըլլաս դուն, ու պիտի չկրնաս խօսիլ մինչև այն օրը` որ այս բաները ըլլան, քանզի չհաւատացիր իմ խօսքերուս, որոնք իրենց ատենին պիտի կատարուին: 21Ու ժողովուրդը Զաքարիայի կը սպասէր, և կը զարմանային անոր տաճարին մէջ ուշանալուն վրայ: 22Ու երբ դուրս ելաւ, չէր կրնար խօսիլ անոնց հետ. և իմացան որ տաճարին մէջ տեսելք մը տեսած է. ու ինք նշանով կը խօսէր անոնց հետ, և համր կը կենար: 23Ու եղաւ որ երբ անոր պաշտօնին օրերը լմնցան, իր տունը գնաց: 24Եւ այն օրերէն ետքը անոր կինը Եղիսաբեթ յղացաւ, ու հինգ ամիս ինքզինք կը պահէր, և Յովհաննէս կ’ըսէր, 25Այսպէս ըրաւ ինծի Տէրը այս օրերս, որ իմ վրաս նայեցաւ նախատինքս մարդոց մէջէն վերցնելու:
Աւետումն Յիսուսին ծնունդին
26Ու վեցերորդ ամսուն մէջ Գաբրիէլ հրեշտակը Աստուծմէ ղրկուեցաւ Գալիլեայի մէկ քաղաքը` որուն անունը Նազարէթ էր, 27Կոյսի մը` մարդու մը նշանուած, որուն անունը Յովսէփ էր, Դաւիթի տունէն, և այն կոյսին անունը Մարիամ էր: 28Ու հրեշտակը անոր գալով` ըսաւ, Ողջոյն քեզ, ով շնորհընկալ կոյս, Տէրը քեզի հետ է. դուն կանանց մէջ օրհնեալ ես: 29Եւ զանիկա տեսնելով, անոր խօսքին վրայ շփոթեցաւ, ու ինքնիրեն կը մտածէր թէ ի°նչպէս բան պիտի ըլլայ այս ողջոյնը: 30Եւ հրեշտակը անոր ըսաւ, Մի վախնար, Մարիամ, վասն զի Աստուծմէ շնորհք գտար: 31Եւ ահա պիտի յղանաս ու որդի մը պիտի ծնանիս, և անոր անունը Յիսուս պիտի դնես: 32Անիկա մեծ պիտի ըլլայ, ու Բարձրելոյ Որդին պիտի ըսուի, և Տէր Աստուած պիտի տայ անոր իր հօրը Դաւիթի աթոռը. ու Յակոբի տանը վրայ յաւիտեան պիտի թագաւոր է, 33Եւ անոր թագաւորութիւնը վերջ պիտի չունենայ: 34Ու Մարիամ ըսաւ հրեշտակին, Ի՞նչպէս պիտի ըլլայ այդ բանը, որովհետև ես այր մարդ չեմ գիտեր: 35Եւ հրեշտակը պատասխան տալով` ըսաւ անոր, Հոգին Սուրբ պիտի գայ քեզի, ու Բարձրելոյն զօրութիւնը քու վրադ հովանի պիտի ըլլայ. ուստի այն քեզմէ ծնանելու սուրբը Աստուծոյ Որդի պիտի ըսուի: 36Եւ ահա քու ազգականդ Եղիսաբեթ` անիկա իր պառւութեան ատենը արու զաւակով մը յղի է. ու ասիկա այն ամուլ ըսուածին վեցերորդ ամիսն է, 37Վասն զի Աստուծոյ քով բնաւ բան մը անհնարին չըլլար: 38Եւ Մարիամ ըսաւ, Ահա ես Տէրոջը աղախինն եմ, քու ըսածիդ պէս թող ըլլայ ինծի. ու հրեշտակը անոր քովէն գնաց:
Մարիամ Եղիսաբեթին կ’այցելէ
39Այն օրերը ելաւ Մարիամ ու արտորնոք լեռնակողմը Յուդայի մէկ քաղաքը գնաց. 40Եւ մտաւ Զաքարիայի տունը ու Եղիսաբեթի բարև տուաւ: 41Եւ եղաւ որ երբ լսեց Եղիսաբեթ Մարիամի բարևը, մանուկը անոր որովայնին մէջ խաղաց, ու Եղիսաբեթ Սուրբ Հոգիով լեցուեցաւ. 42Եւ բարձր ձայնով մը կանչեց ու ըսաւ, Օրհնեալ ես դուն կանանց մէջ, և օրհնեալ է քու որովայնիդ պտուղը: 43Եւ այս ինծի ուրկէ՞ եղաւ, որ իմ Տէրոջս մայրը ինծի գայ. 44Վասն զի ահա երբ քու բարևիդ ձայնը ականջիս եկաւ, մանուկը որովայնիս մէջ խաղաց ուրախութենէն: 45Եւ երանի՜ անոր որ հաւատացեր է, քանզի* պիտի կատարուին այն բաները որոնք Տէրոջմէ ըսուեցան իրեն:
Մարիամին փառաբանութեան երգը
46Եւ Մարիամ ըսաւ, Իմ անձս կը մեծցնէ Տէրը, 47Եւ իմ հոգիս ուրախացաւ իմ Փրկիչ Աստուծովս: 48Վասն զի իր աղախինին խոնարհութեանը նայեցաւ. քանզի ահա ասկէ ետև բոլոր ազգերը ինծի երանութիւն պիտի տան: 49Վասն զի Հզօրը ինծի մեծամեծ բաներ ըրաւ, ու անոր անունը սուրբ է: 50Եւ անոր ողորմութիւնը իրմէ վախցողներուն վրայ է ազգէ ազգ: 51Իր բազուկովը զօրութիւն ցուցուց, ցիրուցան ըրաւ ամբարտաւանները իրենց սրտին խորհուրդովը: 52Զօրաւորները իրենց աթոռներէն իջեցուց, ու խոնարհները բարձրացուց: 53Անօթիները բարիքներով լեցուց, և հարուստները պարապ ճամբեց: 54Օգնութիւն ըրաւ իր Իսրայէլ ծառային` իր ողորմութիւնը միտք բերելով, 55Ինչպէս ինք խօսեցաւ մեր հայրերուն, Աբրահամի ու անոր սերունդին յաւիտեան: 56Եւ Մարիամ անոր քով երեք ամիսի չափ կեցաւ, ու իր տունը դարձաւ:
Յովհաննէս մկրտչին ծնունդը
57Ու Եղիսաբեթի ծնանելու ժամանակը լեցուեցաւ, ու որդի մը ծնաւ: 58Եւ լսեցին անոնք որ անոր բոլորտիքը կը բնակէին, ու անոր ազգականները, որ Տէրը անոր վրայ իր մեծ ողորմութիւնը ցուցուց, և անոր հետ կ’ուրախանային: 59Ու եղաւ որ ութերորդ օրը տղան թլփատելու եկան, և զանիկա իր հօրը անունովը Զաքարիա կը կոչէին: 60Իսկ անոր մայրը պատասխան տուաւ ու ըսաւ, Ոչ, հապա Յովհաննէս պիտի կոչուի: 61Եւ անոր ըսին թէ Քու ազգականներուդ մէջ մէկը չկայ որ այս անունովը կոչուի: 62Աչք կ’ընէին անոր հօրը թէ ի°նչ անունով կ’ուզէ որ անիկա կոչուի: 63Ան ալ տախտակ մը ուզեց ու գրեց` ըսելով, Յովհաննէս է ատոր անունը. ու ամէնը զարմացան: 64Եւ իսկոյն բացուեցաւ անոր բերանը ու անոր լեզուն, և կը խօսէր ու կ’օրհնէր զԱստուած: 65Եւ վախ մը ինկաւ այն ամէնուն վրայ` որոնք անոնց բոլորտիքը կը բնակէին. ու այս ամէն բաները Հրէաստանի բոլոր լեռնակողմը կը զրուցուէին: 66Եւ ամէն լսողները իրենց սիրտերուն մէջ դրին, ու կ’ըսէին, Արդեօք այս տղան ի՞նչ պիտի ըլլայ. ու Տէրոջը ձեռքը անոր հետ էր:
Զաքարիային մարգարէութիւնը
67Եւ անոր հայրը Զաքարիա Սուրբ Հոգիով լեցուած մարգարէացաւ ու ըսաւ, 68Օրհնեալ ըլլայ Իսրայէլի Տէր Աստուածը, որ այցելութեան ելաւ և իր ժողովուրդին փրկութիւն ըրաւ: 69Ու մեզի փրկութեան եղջիւր մը հանեց իր Դաւիթ ծառային տունէն. 70(Ինչպէս սուրբերուն բերնովը խօսեցաւ, որոնք աշխարհի սկիզբէն ի վեր անոր մարգարէներն էին.) 71Փրկութիւն մեր թշնամիներէն և բոլոր մեզ ատողներուն ձեռքէն, 72Ողորմութիւն ընելու մեր հայրերուն վրայ, և իր սուրբ ուխտը միտք բերելու, 73(Այն երդումը զոր մեր հօրը Աբրահամի ըրաւ,) մեզի տալու, 74Որպէս զի մեր թշնամիներուն ձեռքէն ազատուելով` առանց վախի զանիկա պաշտենք 75Սրբութիւնով ու արդարութիւնով անոր առջև մեր կեանքին բոլոր օրերուն մէջ: 76Եւ դուն, ով մանուկ, Բարձրելոյն մարգարէն պիտի կոչուիս, վասն զի Տէրոջը երեսին առջևէն պիտի երթաս` անոր ճամբաները պատրաստելու, 77Անոր ժողովուրդին գիտցնելու իրենց փրկութիւնը իրենց մեղքերուն թողութիւնովը, 78Մեր Աստուծոյն գթած ողորմութեանը համար, որով Ծագող արեգակը վերէն մեզի այցելութեան եկաւ` 79Խաւարի և մահուան ստուերի մէջ նստողներուն լոյս տալու, ու մեր ոտքերը խաղաղութեան ճամբուն մէջ շիտկելու: 80Եւ տղան կը մեծնար ու կը զօրանար հոգիով, և անապատներուն մէջ էր մինչև այն օրը երբ ինք Իսրայէլի երևցաւ: